Editorial
Λίγα κόκκινα γαρύφαλλα για τον Κώστα και για τον Σπύρο.
Γράφει ο Διονύσης Μαλαπέτσας
Ο Σεπτέμβρης είναι ένας μήνας, που κατά γενική ομολογία, συμπαθούν ελάχιστοι άνθρωποι. Θες που αρχίζουν τα σχολεία και οι σχολές, οπότε αυτομάτως χάνει όλο το νεανικό κομμάτι του πληθυσμού; Θες που οι πιο πολλοί αγαπούν το καλοκαίρι και το φως και έρχεται αυτός φουριόζος να τους τα πνίξει στο σκοτάδι; Θες που έχει γιομίσει το καλαντάρι με μαύρες επετείους; Ποιος ξέρει, καθένας έχει τους λόγους του, μα με τούτα και με εκείνα δεν του μένουν και πολλοί οπαδοί στην κερκίδα… Φέτος, βάλθηκε να μας δείξει πως τα δόντια του είναι πιο γκρίζα από άλλες χρονιές.
Από τα μαύρα μαντάτα της πτώσης του μοιραίου Phantom στην Τανάγρα, που θυσίασε τη ζωή δύο Ικάρων μας, στο βωμό του κέρδους μιας ιδιωτικής εταιρείας διοργάνωσης εκδηλώσεων, ως τη νίκη του AfD στη Σαξονία, συνέχισε ακάθεκτος με τον άδικο χαμό του λαοφιλούς τραγουδιστή Γιώργου Μαζωνάκη και τώρα το φευγιό του δικού μας αγαπημένου Συντρόφου και Αγωνιστή, Σπύρου Χαλβατζή, εκείνου που έδινε σάρκα και ψυχή στη λέξη Κομμουνιστής, γεμάτος αγάπη από την κορφή ως τα νύχια, ακριβώς όπως τον ήθελε ο Ναζίμ Χικμέτ. Γιατί οι κομμουνιστές ξεχωρίζουν από το πρόσωπο, από το άσβεστο χαμόγελό τους, από το καθάριο βλέμμα, από την ομορφιά που τους θρέφει, καθώς κοιτούν αχόρταγα τον ήλιο να ανατέλλει.
Ένας άλλος Σεπτέμβρης, μιαν άλλη αποφράδα μέρα, που όπως σήμερα είχε πάλι 13, όχι και τόσο μακρινός, μας πήρε έναν άλλο σπουδαίο Άνθρωπο, Αγωνιστή και Σύντροφο, τον Κώστα Καζάκο, που έφυγε πριν τέσσερα χρόνια. Ένας άνθρωπος του πολιτισμού, του θεάτρου, ένας ακόμη που έδειχνες περήφανα, όποτε σε ρωτούσαν “πώς πρέπει να είναι οι κομμουνιστές;” και τους απαντούσες με καμάρι “να έτσι, κοίτα τον Κώστα, κοίτα τον Σπύρο!”. Σε τέτοιους ανθρώπους δεν ταιριάζουν μοιρολόγια, γιατί δε στάθηκαν στιγμή μοιρολάτρες, δεν έσκυψαν στιγμή το κεφάλι, δε βαρυγκόμησαν, δε λύγισαν, μα κράτησαν τα δόντια και τα χέρια τους σφιχτά, τραβώντας απ´τα βράγχια και απ’ την ουρά, προσπαθώντας να ξελασπώσουν το μέλλον, μπας και μας σιμώσει λίγο νωρίτερα, ακριβώς όπως τους ορμήνευε ο Μαγιακόφσκι.
Είχα την τιμή και τη χαρά να γνωρίσω και τους δύο αυτούς πολύτιμους ανθρώπους και να κουβεντιάσω μαζί τους και μέσα στα πλαίσια της δημόσιας γραφής. Ευτύχησα να πάρω συνέντευξη και από τους δυο, σε μέρες περίεργες, σε περίοδο πανδημίας, ανάμεσα σε καραντίνες, πρωτόγνωρα για εμάς γεγονότα.
Η πρώτη συνέντευξη, με τον Σπύρο Χαλβατζή, έγινε τον Μάρτη του 2020 στον ιστορικό και μαρτυρικό χώρο του πρώην ΕΑΤ-ΕΣΑ, που σήμερα εδρεύει ο ΣΦΕΑ, στα πλαίσια της έκθεσης “Μπόλικη Πέτρα – Μπόλικη Καρδιά” και δημοσιεύθηκε στην Κατιούσα. Στον ίδιο χώρο, που σε δύο μέρες θα του απευθύνουμε το ύστατο χαίρε. Μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ:
https://www.katiousa.gr/politika/tet-a-tet-me-ton-spyro-chalvatzi/
Η δεύτερη συνέντευξη, με τον Κώστα Καζάκο, πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβρη του 2021, στο σπίτι του, στο υπέροχο γραφείο με την τεράστια βιβλιοθήκη του. Αφορμή στάθηκε η μουσική παράσταση “Πώς να σωπάσω;” που ανέβαινε τότε στο Θέατρο «Τζένη Καρέζη» και στην οποία πρωταγωνιστούσε. Είχε βρεθεί και αυτός στο ΕΑΤ-ΕΣΑ, μαζί με την Καρέζη, με αφορμή τότε την παράσταση το “Μεγάλο μας Τσίρκο” του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Δε χόρταινες να ακούς τον Καζάκο να σου διηγείται ιστορίες. Ένας αστείρευτος ορμητικός χείμαρρος εμπειριών, γνώσεων, χιούμορ και καλοσύνης. Στο φευγιό του, στο Σπίτι του Λαού, ο Σπύρος Χαλβατζής τον αποχαιρέτησε εκ μέρους του ΣΦΕΑ, καθώς ήταν και ο ίδιος μέλος του. Μπορείτε να διαβάσετε εδώ τη συνέντευξη που δημοσιεύτηκε τότε στο OnlyTheater.
https://onlytheater.gr/component/zoo/item/tet-a-tet-me-ton-kosta-kazako
Από χθες, που μάθαμε το λυπηρό γεγονός, σκέφτομαι διαρκώς την τελευταία φορά που μιλήσαμε, την περασμένη Πρωτομαγιά και κανονίσαμε να κάνουμε μια ακόμη συνέντευξη με αφορμή το νέο του βιβλίο “Οι απείθαρχοι. Μια ζωή δοσµένη στον αγώνα.” που ακόμα είναι ζεστό από την τυπογραφική πρέσα, καθώς κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», μόλις πριν ένα μήνα. Μου το έλεγε όλο χαρά, πως τέτοια εποχή θα έχει πια κυκλοφορήσει και θα ξεκινούσαν οι παρουσιάσεις του. Δυστυχώς δεν προλάβαμε, μας πρόλαβε η ζωή. Μα, σε κάθε περίπτωση, ένιωθα την ανάγκη να σε χαιρετήσω με τον τρόπο που εγώ μπορώ, γράφοντας.
Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο εδώ.
Χρέος μας, ωστόσο, δεν είναι οι δακρύβρεχτοι επικήδειοι και οι βαρύγδουπες κουβέντες, που ακούγονται παρήγορες στα αυτιά. Το μόνο χρέος που μας κληροδότησατε εσείς, οι απείθαρχοι, είναι το να βαδίσουμε στα χνάρια σας, να πλατύνουμε κι άλλο το δρόμο, που με αίμα εσείς ανοίγατε, ακούραστα, σε όλη τη ζωή σας, υπομένοντας βασανιστήρια, φυλακίσεις, εξορίες και παντός είδους διώξεις από τα εκάστοτε μαντρόσκυλα της αστικής τάξης και των κεφαλαιοκρατών. Και αυτό το χρέος θα το φέρουμε εις πέρας, ως το τέλος, ως τη νίκη! Όπως μας έλεγε ο ποιητής μας, Γιάννης Ρίτσος, στο “καπνισμένο τσουκάλι” του: “τώρα είναι δικός σου αυτός ο δρόμος!”.
Την ώρα που γράφονται τούτες οι γραμμές, στη “σοσιαλδημοκρατική” Σουηδία αναμένονται τα εκλογικά αποτελέσματα, με τον κίνδυνο της κυβερνητικής συμμετοχής της ακροδεξιάς, για πρώτη φορά ορατό, στη χώρα. Και τούτη την εβδομάδα, στα καθ’ ημάς, αναμένεται η αποφυλάκιση του νεοναζί Ηλία Κασιδιάρη, ο οποίος έχει ανακοινώσει ήδη το σχηματισμό νέου φασιστικού πολιτικού μορφώματος. Την ίδια ώρα, η Λεπέν εμφανίζεται σταθερά πρώτη στις δημοσκοπήσεις, στην κατά τα άλλα “προοδευτική” Γαλλία. Έχει όντως μαζευτεί ξανά πολλή μαυρίλα πάνω από την Ευρώπη.
Μα, σε πείσμα όλων, όσο μαύρο κι αν κουβαλάει τούτος ο Σεπτέμβρης, δε θα καταφέρει να σκοτίσει τον ηλιόλουστο κόσμο που οραματιζόμαστε εμείς, έναν κόσμο “στο μπόι των ονείρων, στο μπόι των ανθρώπων”, ανθρώπων όπως ο Νίκος Μπελογιάννης, ο Βλαδιμήρ Μαγιακόφσκι, ο Ναζίμ Χικμέτ, ο Γιάννης Ρίτσος, ο Κώστας Καζάκος, ο Σπύρος Χαλβατζής και τόσοι άλλοι αγνοί Αγωνιστές που έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα!
Και δε θα τα καταφέρει τούτη η σκοτεινιά, γιατί την ίδια ακριβώς εποχή, οι γαρυφαλλιές είναι ολάνθιστες και όσο τα άνθη τους θα σκεπάζουν τους ανθρώπους μας, τόσο θα καρπίζει ξανά τούτη η γη και θα γεννιούνται νέα όμορφα κατακόκκινα γαρύφαλλα, νέα όμορφα κατακόκκινα λάβαρα, νέοι όμορφοι κατακόκκινοι άνθρωποι! Σας αφήνω λοιπόν να ξεκουραστείτε κάτω από τη σκιά ενός όμορφου λουλουδιού, όπως αρμόζει στους Παρτιζάνους αυτής της γης, όπως προστάζει ο στίχος “Sotto l’ombra di un bel fior”, από το αντάρτικο ιταλικό τραγούδι “Bella Ciao”, με το οποίο και σας αποχαιρετώ!
Υ.Γ. Την Τρίτη 15/9 στις 17.30 στο ΣΦΕΑ θα πραγματοποιηθεί η πολιτική τελετή αποχαιρετισμού του Σπύρου Χαλβατζή.
Σχετικά άρθρα:
Παρουσίαση βιβλίου: Θυμάσαι πατέρα; του Βασίλη Κολοβού από τις Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή
Βιβλίο: Θυμάσαι, πατέρα; του Βασίλη Κολοβού | Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή
Κριτική βιβλίου | Από τα στέκια της νιότης στις σελίδες της Ιστορίας από τη Σύγχρονη Εποχή