Γράφει ο Κωνσταντίνος Αβράμης
Το κείμενο του Δημήτρη Δημητριάδη πυροδοτεί τη γέννηση ενός σύμπαντος που διαφεύγει των λέξεων, αλλά μένει συνεπές στην ουσία του κόσμου του. Ένας κόσμος απώλειας, χαλασμάτων και ήττας. Και άνθρωποι που γεννιούνται μέσα από την ήττα και τα χαλάσματα. Όχι για να αρθρώσουν λέξεις· το κάνουν, αλλά δεν γεννήθηκαν με αυτόν τον σκοπό. Για αυτό και δεν τελειώνονται εκεί. Οι λέξεις αποτελούν μονάχα ένα στάδιο για τις ερμηνεύτριες, ένα εφαλτήριο υπέρβασης, από και προς τη σιωπή.
Συγκρούσεις. Μάχονται με τους λεπτούς, ημιδιαφανείς υμένες της μήτρας. Μάχονται με το νερό, με τον αέρα, με το χώμα, μεταξύ τους. Ένα τοπίο τόσο απάνθρωπο που ο Δημητριάδης θα το χαρακτήριζε ανθρώπινο. Η Εύα Σταυρογιάννη επιμένει να ασχολείται με το έμφυλο ζήτημα, να διεκδικεί για τη γυναίκα ένα μέλλον χωρίς βία, και εδώ φαίνεται να υπερβαίνει διαλεκτικά τους περιορισμούς του είδους: ούτε ον ομιλητικό, ούτε ανελεύθερο. Οι performers της είναι άνθρωποι αυτοτιμωρούμενοι, αυτοπεριοριζόμενοι και τυραννικοί. Επιμένουν, παλεύουν, κοπιάζουν, λυγίζουν, μιλούν. Μιλούν ανθρώπινα για όσα δεν είναι καθόλου εύκολο να ειπωθούν.
Οι χειρονομίες και η χορογραφία δεν κινδυνεύει ποτέ να μας πείσει, δεν διολισθαίνει στο προφανές: ξέρουμε πως δεν παλεύουν πραγματικά, ξέρουμε πως δεν επιτίθενται να σπάσουν τον τοίχο στ’
αλήθεια. Και είναι αυτό το σαγηνευτικό ψεύδος των παραστατικών τεχνών που η Λήθη το αναδεικνύει σε πανύψηλα επίπεδα προφάνειας. Η λήξη εδώ διττά: η βία στην παράσταση στο bios ήταν πασίδηλη (προφανής) αλλά και απολύτως ανίερη, ανόσια, απομαγευμένη. Γι’ αυτό και όλες οι σχέσεις φαίνονται να ανήκουν εντός του οίκου και το φως της κάθαρσης έρχεται με τρόπο που δεν καθιστά τίποτε «ορατό». Το φως της λύτρωσης έρχεται για να τυφλώσει, να αποκαλύψει μονάχα σχήματα και σκιές, να αναδείξει τη γεωμετρία, να αποκρύψει τα χαρακτηριστικά των προσώπων. Τι πιο ανθρώπινο από την απανθρωποποίηση; Ο Δημήτρης Δημητριάδης έχει σμιλέψει ένα κείμενο που παρουσιάζεται τόσο συχνά ― κι όμως κάθε του ανέβασμα αποτελεί μια νέα επαναδιαπραγμάτευση, μια νέα έρευνα. Γιατί το τοπίο είναι πράγματι ανεξάντλητο και η Εύα Σταυρογιαννη, μαζί με τις performers και τους συνεργάτες της, επιστρέφουν την ποίηση του Δημητριάδη στη σάρκινη και χθόνια ρίζα της, στη γη, στη χωμάτινη μήτρα απ’ όπου όλα γεννιούνται και όπου όλα θα λησμονηθούν. Και μια προσωπική εικόνα: κάθε έργο όπου οι άνθρωποι επιτίθενται σ’ έναν άτεγκτο τοίχο, θα είναι πάντοτε ένα έργο για το Βερολίνο, για το ανεπούλωτο χάσμα του διχασμού, για την αγεφύρωτη πόλωσή μας. Κι όσο κι αν μοιάζει σπασμένος ή διάτρητος, υπάρχουν ακόμη άνθρωποι σε αυτήν την πόλη που υποφέρουν διαχωρισμένοι και διαχωρισμένες απ’ όλους τους άλλους. Και θα γεννηθούν πολλοί και πολλές ακόμα.
