Γράφει ο Διονύσης Μαλαπέτσας
Η λέξη “ιστορία” μας φέρνει στο μυαλό εκείνη τη στείρα επιστημονική διαδικασία καταγραφής συμβάντων, που έλαβαν χώρα σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο. Τείνει να συνοψίζεται στα μεγάλα κοινωνικοπολιτικά γεγονότα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν αποτελείται από πλήθος άλλων, μικρότερων, καθημερινών ιστοριών, που κινήθηκαν παράλληλα στις μεγαλύτερες, αλλά δεν αποτέλεσαν πηχυαίους τίτλους εξωφύλλων. Ωστόσο, όλες αυτές οι ιστορίες είναι στην πραγματικότητα αλληλένδετες. Στην περίπτωσή μας, η Ζέτη Φίτσιου, που έγραψε το πρωτότυπο κείμενο της παράστασης “Αλεξάνδρεια”, κατασκεύασε το αφηγηματικό όχημα με το οποίο ταξιδέψαμε νοερά σε ένα λαμπρό κοσμοπολίτικο σταυροδρόμι της δεκαετίας του ’30. Μια γλυκόπικρη ιστορία αγάπης στάθηκε αφορμή για να αναβιώσει μπροστά μας ολόκληρη η ιστορία της εποχής. Το κείμενο είναι καλογραμμένο, εικονοπλαστικό, θεατρικό, μα δεν αρκείται σε αυτά. Με εμφανές υπόβαθρο μια βαθιά ιστορική μελέτη, προχωρά σε τομές, που δεν προαπαιτούνται σε μια λογοτεχνική νουβέλα, φέρνοντας στην επιφάνεια πολιτικά γεγονότα, τα οποία το αμείλικτο χρονικό διηνεκές προσπέρασε γρήγορα, μα οι συνέπειές τους παραμένουν στην επικαιρότητα, σχεδόν έναν αιώνα αργότερα. Ζητήματα όπως ο ταραχώδης αραβικός κόσμος, η κυριαρχία του Ισραήλ στα παλαιστινιακά εδάφη και ο πατερναλιστικός ρόλος των εκάστοτε μεγάλων δυνάμεων που θίγονται στο έργο, είναι σήμερα πιο επίκαιρα από ποτέ και οι τριβές τους δύνανται ανά πάσα στιγμή να παράξουν τη σπίθα που θα αναφλέξει τα “ευγενή” αέρια που συνθέτουν την ατμόσφαιρα του δυτικού μας κόσμου.
Μα στον απόηχο των ιστορικών γεγονότων, γεννήθηκε κάποτε ένας έρωτας, που έμελλε να είναι ένα απ’ τα θύματα, που αφήνουν πίσω οι πόλεμοι, θαμμένα κάτω απ΄τη σκόνη. Το παραμύθι φρόντισε να μας διηγηθεί ο Γιάννης Παναγόπουλος, που έκανε τη δραματουργική επεξεργασία του κειμένου και σε συνεργασία με τον υψηλής ευαισθησίας και αισθητικής Φωκά Ευαγγελινό που τη σκηνοθέτησε, έφτιαξαν μια φαντασμαγορική παράσταση, γεμάτη εικόνες και μνήμες μιας άλλης εποχής, μια “θεατρική σοροκάδα” που έφερνε στην αίθουσα του Παλλάς φωνές και γέλια, μουσικές και τραγούδια, μυρωδιές και αρώματα από μια χαμένη πατρίδα, για πολλούς λαούς, που ζούσαν εκεί και δημιουργούσαν τη δική τους καθημερινότητα, χωρίς να γνωρίζουν πως το μέλλον ήθελε αυτή η καθημερινότητα να αποτελέσει μια σκοτεινή σελίδα στα ιστορικά βιβλία του μέλλοντος. Η παράσταση είναι μια οπτικοακουστική εμπειρία υψηλού επιπέδου, μια παραγωγή west-endικών προδιαγραφών, με τα σκηνικά του Μανόλη Παντελιδάκη και το γραφιστικό υπόβαθρο που επιμελήθηκε ο Παντελής Μάκκα να ταξιδεύουν κυριολεκτικά το κοινό στο χώρο και στο χρόνο. Το ατμοσφαιρικό αποτέλεσμα συμπληρώνουν οι φωτισμοί των Γιώργου Τέλλου και Στέλλας Κάλτσου και βέβαια τα εντυπωσιακά κοστούμια εποχής της Ιωάννας Τσάμη. Ο Ευαγγελινός επενδύει στην αισθητική και το αποτέλεσμα τον δικαιώνει, άκρως εντυπωσιακό, σχεδόν κινηματογραφικό, βαθιά λυρικό. Και πως να μην είναι λυρικό, όταν όλη η παράσταση είναι ντυμένη με τις εξαίσιες μελωδίες της Ευανθίας Ρεμπούτσικα, χρωματισμένες με ανατολίτικες πινελιές, που εναρμονίζονται αγαστά με τους στίχους του Άρη Δαβαράκη και χτίζουν μια νοσταλγική ατμόσφαιρα που δρά τόσο αισθητηριακά όσο και δραματουργικά. Και όλα αυτά συμβαίνουν υπό το διακριτικό βλέμμα του Καβάφη. Και πως αλλιώς θα μπουρούσε να γίνει, όταν μιλάμε για την Αλεξάνδρεια. Οι στίχοι του ποιητή συντροφεύουν την παράσταση και ακούγονται απ’ τα χείλη των ηθοποιών, με αποκορύφωμα την ανατριχιαστική απαγγελία της Άννας Μάσχα λίγο πριν το φινάλε.
Και μιλώντας για τη Μάσχα, τι να πει κανείς για αυτή την υπέροχη ηθοποιό, που με μια μεστή ερμηνεία δίνει πνοή στη μια εκδοχή της Άννας, της πρωταγωνίστριας της ιστορίας, μιας γυναίκας που ζει στην Αθήνα του ’60, με ένα παρελθόν καλά κλειδωμένο στο μπαούλο της λήθης. Η άλλη Άννα, η νεότερη, αποδίδεται ιδανικά από την Εριέττα Μανούρη, η οποία φέρει τη δύναμη και τη ζωντάνια της νιότης, αλλά και μια λεπτότητα που την κάνει να μοιάζει εύθραυστη. Και μπορεί στην αρχή να είναι κλειδωμένη στο παρελθόν, μαζί με όλους τους υπόλοιπους καλογραμμένους και στιβαρούς χαρακτήρες του έργου, ωστόσο θα βρουν μια χαραμάδα να διαφύγουν και να έρθουν ξανά στο φως. Ή μήπως η Άννα του σήμερα θα τρυπώσει κρυφά στο ολοπλούμιστο απωθημένο παρελθόν της; Αναφέρομαι επιλεκτικά στις δύο κυρίες, διότι το έργο εξερευνά τη μνήμη, το χρόνο και τον έρωτα μέσα από την ιστορία της Άννας, μια ιστορία που όμως περιλαμβάνει άλλους εικοσιδύο ρόλους, εξίσου σημαντικούς και άξιους αναφοράς που ενσαρκώνονται από έναν πραγματικά εξαιρετικό θίασο, χωρίς παραφωνίες, που συνολικά δημιουργούν μια δυνατή ερμηνευτική ομάδα. Συνοψίζοντας, η “Αλεξάνδρεια” είναι μια υπερπαραγωγή που όμως δε θυσιάζει το συναίσθημα στο βωμό της εντυπωσιοθηρίας. Είναι ένα συγκινητικό μουσικοθεατρικό ταξίδι, μια καθολική βιωματική εμπειρία που αξίζει να ζήσετε.
Συντελεστές:
Σύλληψη – Σκηνοθεσία: Φωκάς Ευαγγελινός
Κείμενο: Ζέτη Φίτσιου
Δραματουργική επεξεργασία: Γιάννης Παναγόπουλος
Μουσική: Ευανθία Ρεμπούτσικα
Στίχοι: Άρης Δαβαράκης
Σκηνικό: Μανόλης Παντελιδάκης
Ενδυματολόγος: Ιωάννα Τσάμη
Video art: Παντελής Μάκκα
Σχεδιασμός φωτισμών: Γιώργος Τέλλος, Στέλλα Κάλτσου
Μουσική διδασκαλία: Πάνος Δήμας
Βοηθός σκηνοθέτη: Εύη Νάκου
Συνεργάτης σκηνογράφος: Ελίνα Δράκου
Τους ρόλους ενσαρκώνει, ένα εξαιρετικό καστ ηθοποιών:
Άννα Μάσχα, Εριέττα Μανούρη, Ιωάννης Παπαζήσης, Αλκιβιάδης Μαγγόνας,
Χριστίνα Αλεξανιάν, Ελένη Καρακάση, Αλίνα Κοτσοβούλου,
Δημήτρης Δεγαΐτης, Φωτεινή Παπαθεοδώρου, Λήδα Ματσάγγου, Γιώργος
Ψυχογυιός, Γιάννης Στόλλας, Γιάννης Μάνιος, Αλέξανδρος Σιάτρας, Δημήτρης,
Μαχαίρας, Χρίστος Νικολάου, Δανάη Πολίτη, Ειρήνη Βαλατσού, Άννα
Λεμπεντένκο, Παναγιώτης Παντέρας, Μάγια Βασιλάκη, Νίκος
Φραντζέσκος, Βασιλική Σουρρή, Ηλιάνα Ιωαννίδου
Διαβάστε περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση εδώ.
