Γράφει ο Διονύσης Μαλαπέτσας
Το 1948, ο Τζωρτζ Όργουελ ζει με την οικογένειά του αποτραβηγμένος στις Σκωτσέζικες Εβρίδες, ενώ παλεύει με τα προβλήματα υγείας του, που τον ταλαιπωρούν. Εκεί του προσφέρεται η ενάργεια που τον άγει στη σύλληψη μιας δυστοπικής πρόβλεψης των μελλοντικών ευρωπαϊκών κοινωνιών, όταν παντοδύναμα ολοκληρωτικά καθεστώτα που φοβούνται την ανθρώπινη σκέψη, αποφασίζουν να την αφανίσουν, καταστρατηγώντας ένα προς ένα τα δομικά της στοιχεία, παραδίδοντας στον ολετήρα την ιστορία, τη μνήμη, τις ατομικές ελευθερίες, τη διαλεκτική, την ίδια τη γλώσσα, τον λόγο. Καταργώντας τον λόγο, ανοίγεις την πόρτα στο παράλογο. Το 1984 είναι ένα προφητικό μυθιστόρημα, ένα βαθιά πολιτικό και στοχαστικό πόνημα του Όργουελ, που πρέπει να έχει διαβάσει κάθε άνθρωπος που θέλει να “συλλογάται ελεύθερα”, που δεν αντέχει την εξαΰλωσή του, το διάφανο είδωλο του που αδυνατεί να δει όταν κοιτάζει στον καθρέφτη. Όποιος δεν αποδέχεται τη μοιραία κατάληξη του οργουελικού πρωταγωνιστή, Ουίνστον, την παράδοσή του στο παράλογο. Η παράσταση 1984 που παρακολουθήσαμε στο Δίπυλον μοιάζει να καταχωρίζει μ’ έναν τρόπο υπερφυσικό, το έργο του Όργουελ στα κιτάπια του θεάτρου του παραλόγου, με καθυστέρηση ογδόντα περίπου ετών, εκκινώντας απ’ την ίδια αιτιοκρατική αφετηρία, τη φρικαλεότητα του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, χωρίς να παραβιάζει τη χρονική συνέχεια, λόγω της σχεδόν σύγχρονης γραφής του, με τα υπόλοιπα έργα του είδους, παρότι ο ίδιος ο Όργουελ δεν το έγραψε με σκοπό να παρασταθεί.
Δεν είναι φυσικό φαινόμενο η εξαθλίωση, η υποταγή, η αδικία.
Δεν είναι φυσικό φαινόμενο η βρώμα, η δωδεκάωρη εργασία, η εκμετάλλευση.
Η μόνη ελπίδα είναι έξω στους δρόμους.
Ο Γιώργος Παπαγεωργίου επιχειρεί στη σκηνή του θεάτρου Δίπυλον μια θαρραλέα καταβύθιση στο οργουελικό σύμπαν και το εγχείρημα στέφεται με απόλυτη επιτυχία, δημιουργώντας μια ανεπανάληπτη οπτικοακουστική εμπειρία, που θα μείνει ανεξίτηλη στο συλλογικό συνειδητό του ελληνικού θεατρόφιλου κοινού. Το θέατρο όμως, κατά το κοινώς αποδεκτό ρηθέν, είναι ομαδική δουλειά. Έτσι προηγουμένως, η Έλενα Τριανταφυλλοπούλου έχει πάρει στα χέρια της το πολυσέλιδο μυθιστόρημα του Όργουελ, “1984” και έχει κάνει αυτό ακριβώς που ξέρει να κάνει πολύ καλά· το συντέμνει με χειρουργική ακρίβεια, χωρίς να θυσιάσει ίχνος εκ των ζωτικών συστατικών του και έπειτα το παραδίδει πίσω, στα χέρια του Γιώργου Παπαγεωργίου, διασκευασμένο σ’ έναν συνταρακτικό μονόλογο. Εκείνος με τη σειρά του οραματίζεται μια μοναδική θεατρική εμπειρία και ξεκινά να την ενορχηστρώνει, αναλαμβάνοντας τη σκηνοθεσία και την ερμηνεία των βασικών οργουελικών χαρακτήρων. Εμπιστεύεται τον Αλέξανδρο-Δράκο Κτιστάκη, ο οποίος έχοντας πολλάκις επιδώσει τα διαπιστευτήριά του επί σκηνής, δημιουργεί ένα μουσικό-ηχητικό περιβάλλον, που αναμετράται ισότιμα με την αυθυπαρξία ενός καλλιτεχνήματος, δεδομένης και της ζωντανής εκτέλεσης της μουσικής από ένα κουαρτέτο εγχόρδων αποτελούμενο από τους Βανέσσα Αθανασίου, (Νάσια Σιαμέτη), Αναστασία Μηλιώρη, Έλενα Μήτσα , Γρηγόρης Καρκάνης. Το μαύρο κοστούμι σε συνδυασμό με τα σοφά επιλεγμένα ολιγάριθμα αντικείμενα της Αλέγιας Παπαγεωργίου συνθέτουν ένα ερεβώδες, δυστοπικό σκηνικό, βγαλμένο θαρρείς απευθείας απ’ τους νευρώνες του σπουδαίου Άγγλου συγγραφέα, ο οποίος το 1948, γράφει ένα κείμενο τρομακτικά προφητικό, που σήμερα δυστυχώς η πραγμάτωσή του φαίνεται τόσο ξεκάθαρα στο χρονικό μας ορίζοντα, ώστε να έχει πάψει πια να μας σοκάρει. Τελική πινελιά, οι εντυπωσιακοί φωτισμοί του Σάκη Μπιρμπιλή, που προσδίδουν έναν ακόμη πιο απόκοσμο χαρακτήρα στη σκηνή. Τη σκυτάλη λαμβάνει στο τέλος ξανά ο Γιώργος Παπαγεωργίου και αυτοσκηνοθετώντας, τον ομολογουμένως πολυτάλαντο εαυτό του, ενσαρκώνει ρόλους, τραγουδάει και ξεδιπλώνει στη σκηνή το υποκριτικό του εύρος. Οι μελετημένες κινήσεις που έχει επιμεληθεί η Μαρίζα Τσίγκα, προσδίδουν ένα ισχυρότερο αίσθημα παραλόγου στα δρώμενα. Ο συνδυασμός όλων των παραπάνω στοιχείων οδηγούν το όλον σε δυσθεώρητα δραματουργικά υψόμετρα και σίγουρα σε μία από τις κορυφαίες θεατρικές στιγμές της χρονιάς, καθιστώντας το παράλληλα ορόσημο της ελληνικής θεατρικής ιστορίας.