Επιμέλεια Συνέντευξης: Άννα Βαμβακάρη
Απόψε έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε στο Παλκοσένικο την ομάδα Θεατρείς και συγκεκριμένα τα τρία ιδρυτικά της μέλη, τον Άπο Κυπραίο, τον Δημήτρη Κωνσταντέλη και τη Μαριλένα Μοραγλή και να συζητάμε μαζί τους με αφορμή την παράσταση «Το Τανγκό των χαμένων ονείρων» στην οποία πρωταγωνιστούν και που ανεβαίνει στο Θέατρο Βαφείο.
Μιλήστε μας για την ομάδα σας «Θεατρείς». Πως και πότε ξεκίνησε;
Όπως έχουμε αναφέρει συχνά η θεατρική ομάδα ΘΕΑΤΡΕΙΣ γεννήθηκε το Φεβρουάριο του 2022. Το φθινόπωρο του 2019 έτυχε εγώ, ο Δημήτης και ο Άπος να συναντηθούμε σε μία παράσταση. Εγώ πήγα εκεί εντελώς τυχαία για να κάνω μία αντικατάσταση σε μία ηθοποιό που είχε αρρωστήσει. Στις πρόβες και κατά τη διάρκεια των παραστάσεων διαπιστώσαμε ότι και οι τρεις μας είχαμε κάποια κοινά όνειρα και αντιλήψεις για το θέατρο και μια αγάπη που έψαχνε τρόπο για να εκφραστεί. Έτσι μετά τον εγκλεισμό του Κορωνοϊού και με την ευκαιρία του φεστιβάλ OFF OFF του Θεάτρου Επί Κολονώ, μπήκαμε στον πειρασμό να προχωρήσουμε στην ίδρυση της ομάδας μας και στην πρώτη θεατρική απόπειρα μας, το έργο “ΑΥΤΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ ΤΟΥΣ”, το οποίο συνεχίστηκε και στην σκηνή του θεάτρου ΑΛΚΜΗΝΗ το χειμώνα 2022-2023.
Ποια πλεονεκτήματα και ποιους περιορισμούς έχει μια θεατρική ομάδα για τους ηθοποιούς;
Πραγματικά πιστεύω ότι το θέατρο είναι ομαδική δουλειά και μία ομάδα που αποτελείται από φίλους, σίγουρα κάνει τη δουλειά πιο ευχάριστη, πιο δημιουργική και να κυλάει γενικά πιο εύκολα. Επίσης συμφωνούμε σε γενικές γραμμές στα έργα που θέλουμε να ανεβάσουμε, στις ιδέες που μας ενδιαφέρουν να ασχοληθούμε, στο τι θέλουμε να πούμε με την Τέχνη μας.
Φυσικά αναγκαζόμαστε να επιλέγουμε παραστάσεις που να ταιριάζουν στους τρεις μας και εμφανισιακά και υποκριτικά, επομένως αυτό θα μπορούσες να πεις ότι είναι ένας περιορισμός. Επίσης δεν είμαστε ίδιοι. Κι αυτό μας αναγκάζει σίγουρα να προσαρμοζόμαστε ο ένας στις αντιλήψεις ή τις ανάγκες του άλλου. Αλλά και αυτό είναι μέρος του παιχνιδιού. Έχει την ομορφιά του να διαφωνούμε μερικές φορές. Αυτό δίνει και περισσότερες ευκαιρίες για διάλογο και νέες απόψεις. Αν τα κάνεις όλα μόνος σου, αργά ή γρήγορα επαναλαμβάνεσαι πιστεύω.
Φέτος ανεβάζετε στο Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής το έργο του Γιάννη Παπάζογλου “Το τανγκό των χαμένων ονείρων”. Γιατί επιλέξατε το συγκεκριμένο έργο;
Ήταν μεγάλη μας τιμή να μας προσεγγίσει ο κ. Παπάζογλου το 2023, ο οποίος είχε παρακολουθήσει τις δουλειές μας από την αρχή, και να μας εμπιστευτεί το έργο του. Νομίζω πως είδε στους ΘΕΑΤΡΕΙΣ μια ομάδα που θα μπορούσε με προσοχή και συνέπεια να υπηρετήσει το συγγραφικό του λόγο, πράγμα το οποίο καταφέραμε κατά τη γνώμη μου. Μετά από τη δική του εμπιστοσύνη, δεν θα μπορούσαμε να μην επιχειρήσουμε να δώσουμε ζωή σε ένα τόσο δυνατό έργο.
Μιλήστε μας λίγο για τους ρόλους που υποδύεστε στην παράσταση.
Η Βέρα σε αυτό το έργο είναι ένα όνειρο, μια φαντασίωση. Είναι το όνειρο και η φαντασίωση του Έκτορα που ζει έγκλειστος σε μια παλιά αποθήκη για να υπηρετεί τους σκοπούς της Εταιρίας που τον έχει προσλάβει. Είναι το σύμβολο του έρωτα, της τρυφερότητας και μερικές φορές της ελευθερίας και της αντίστασης που θα ήθελε ο Έκτορας, αν είχε τη δύναμη να την υπηρετήσει. Όσο εκείνη είναι ελεύθερη, έστω και υπό παρακαλούθηση, ο ήρωας μας έχει τη δύναμη να ελπίζει, να ονειρεύεται ακόμα και να αντιστέκεται… έστω και στον ύπνο του.
Ο Άγης είναι ο σύνδεσμός μας με την εταιρεία και μέχρι λίγο πριν το τέλος, όχι το πρόσωπο της εταιρίας. Έχει αποφασίσει ότι η στοχοπροσήλωση στα “θέλω” της εταιρείας θα του δώσει μια πολυτελή επιβίωση και δεν τον ενδιαφέρει το προσωπικό τίμημα που πληρώνει. Πρεσβεύει την Προσαρμογή στα εκάστοτε νέα δεδομένα και αυτό θα τον οδηγήσει (μετα από μια μικρή αντίσταση) στο έσχατο σημείο.
Από την άλλη πλευρά ο Έκτορας είναι ένας καθημερινός άνθρωπος που ξεκίνησε με όνειρα αλλά κατέληξε όπως λέει και ο ίδιος να πνιγεί «στη θανατίλα της καθημερινότητας». Είναι ευαίσθητος, μάλλον ρομαντικός, είναι συγγραφέας ο ίδιος, αν και η λογοκρισία δεν του επέτρεψε ποτέ να εκδώσει τα έργα του. Η ανάγκη τον υποχρεώνει να ενταχθεί στην υπηρεσία της Εταιρίας, κάτι στο οποίο είναι ιδεολογικά αντίθετος αλλά δεν βρίσκει τη δύναμη να αντισταθεί παρά μόνο στο τέλος.
«Η Εταιρία τα πάντα εν σοφία ποιεί…» τι γίνεται όμως όταν η εκάστοτε εταιρία “στερεί” από τους εργαζομένους της αυτά που τελικά έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, όπως το χρόνο για την οικογένειά τους; Μπορεί να αντισταθεί κάποιος/α στην Εταιρία;
Έχω υπάρξει στέλεχος μεγάλων εταιρειών για πάνω από 30 χρόνια, Η εξέλιξη και η βιωσιμότητας μέσα σ αυτές στηρίζεται σε δυο βασικούς πυλώνες. Στην προσήλωση και στο αποτέλεσμα.
Στην γενιά μου και τα δύο τα θεωρούσαμε, λανθασμένα, συνυφασμένα με τον “χρόνο” . Στην εταιρία “αντιστέκεσαι” με το να καταφέρεις να αποδώσεις με προσωπική ισορροπία, όπως χρόνο για την οικογένεια, φίλους, διασκέδαση, ξεκούραση, κ.α.! Ότι άλλο περισσότερο ζητηθεί και αλλάξει αυτή την ισορροπία τότε η “αντίσταση” είναι να επιλέξεις και συνειδητά να πράξεις! Η αδράνεια είναι ο σύμμαχος της κατάθλιψης.
Πιστεύεται πως το κοινό θα μπορούσε να ταυτιστεί με τον ήρωα και να συνειδητοποιήσει ότι καθένας από εμάς αποτελεί και ένα “εξάρτημα” σε κάποια Εταιρία;
Πιστεύω ότι είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι,, όλοι μας είμαστε σε ένα βαθμό “εξάρτημα” μιας Εταιρίας, μιας υπηρεσίας, μιας κυβέρνησης, μιας ιδεολογίας. Η ελευθερία είναι κάτι που συχνά ξεχνάμε να υπερασπιστούμε και να διεκδικήσουμε. Αντίθετα την παραδίδουμε με ευκολία στην ανάγκη, στη συνήθεια, στη καθημερινότητα. Οπότε ναι, νομίζω ότι είναι πολύ εύκολο να ταυτιστεί ένας θεατής με τον ήρωα της ιστορίας μας. Αν τη σκεφτεί λίγο παραπάνω, σίγουρα θα βρει πολλές στιγμές και πολλές ιδέες, με τις οποίες μπορεί να ταυτιστεί.
Το έργο έχει έντονα καφκικό χαρακτήρα, πιστεύετε πως το έργο έχει χαρακτηριστικά ενός εργου του Καφκα;
Το Τανγκό των Χαμένων Ονείρων παραπέμπει σε πολλά σημεία στο Μεγάλο Αδελφό του Κάφκα. Όλη η ιστορία εξελίσσεται μέσα σε μια αποθήκη, από την οποία παρακολουθούνται όλοι οι “απροσάρμοστοι”. Η αίσθηση της παρακολούθησης, του εγκλωβισμού και της ανελευθερίας είναι διάχυτη σε όλο το έργο. Επίσης διακατέχεται από ένα σκοτάδι και μία διαρκώς παρούσα εξουσία, χαρακτηριστικά που σαφώς έχουν αναφορά στα έργα του Κάφκα.
Οι καλλιτέχνες είναι από τους πρώτους εργαζόμενους που πλήττονται σε περιόδους οικονομικών κρίσεων και ανασφάλειας. Τι θα λέγατε σε ένα νέο άνθρωπο που ονειρεύεται να ασχοληθεί με το θέατρο;
Ο άνθρωπος οφείλει να υπηρετήσει τα όνειρά του , τα θέλω του! Όταν ασχολούμαστε με κάτι που αγαπάμε μας “γεμίζει”, εξελισσόμαστε!
Είναι αλήθεια ότι λίγοι καλλιτέχνες μπορούν να βιοποριστούν μ άνεση από την τέχνη τους αλλά είναι αυτό το ζητούμενο?
Θαυμάζω το καλλιτέχνη που για να μπορεί να υπηρετεί την τέχνη του κάνει και άλλες δευτερεύουσες δουλείες παρα εκείνον που τα παράτησε για ένα σταθερό εισόδημα!
Στο τέλος της ημέρας οι επιλογές είναι προσωπικές, σεβαστές και μας χαρακτηρίζουν .
Ακόμη και σε τόπους μαρτυρίου, όπως η Μακρόνησος, οι άνθρωποι κατάφερναν να βρουν παρηγοριά στο θέατρο. Σήμερα, αρκετοί άνθρωποι τείνουν να ταυτίζουν τη θεατρική εμπειρία που αναζητούν με μια ευκαιρία να “ξεσκάσουν” και να “γελάσουν”. Οι δικές σας σκέψεις για το ρόλο του θεάτρου ποιές είναι;
Για μας το θέατρο πέρα από διασκέδαση είναι και τρόπος έκφρασης. Οι αρχαίοι μιλούσαν για «διδασκαλία» θεάτρου και είναι στα αλήθεια ένας πολύ ζωντανός τρόπος διδασκαλίας, ένας τρόπος που σου δίνει την ευκαιρία να σκεφτείς, να ταυτιστείς αλλά και να αποστασιοποιηθείς, αν αυτό αισθάνεσαι, χωρίς να σου δημιουργεί την υποχρέωση να απολογηθείς για τη διαφορετική σου γνώμη και χωρίς να δημιουργεί καταναγκασμούς, όπως ίσως μια συνήθης διδασκαλία.
Για τους ΘΕΑΤΡΕΙΣ στόχος είναι πάντα, ανεξάρτητα αν ασχολούμαστε με κωμωδία ή δράμα, η κάθε μας δουλειά να έχει κάτι να πει, να δίνει τροφή για σκέψη, κάτι που είναι απολύτως απαραίτητο στις μέρες μας.
Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας, είτε για την ομάδα Θεατρείς, είτε προσωπικά;
Όσο Αφορά του Θεατρείς θέλουμε να συνεχίσουμε κάθε σεζόν να παρουσιάζουμε έργα που όχι μόνο διασκεδάζουν αλλά προβληματίζουν το κοινό. καθώς επίσης να τολμάμε σε “δύσκολους” ρόλους . Για την επόμενη σεζόν ψάχνουμε για κωμωδία που όμως θα διεισδύσει μέσω του γέλιου στις καρδιές και στο μυαλό του κοινού και θα προβληματίσει.
Όσο αφορά εμένα προσωπικά (Άπος) , να εξελιχτώ, να επενδύσω , να πειραματιστώ μέσω του θεάτρου, της τηλεόρασης και του κινηματογράφου.
Στο Παλκοσένικο συλλέγουμε ιστορίες που έλαβαν χώρα τόσο πάνω όσο και πίσω ή τριγύρω από τη σκηνή και έχουν μείνει χαραγμένες στη μνήμη. Έχετε κάποιες ιστορίες που θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας;
Θυμάμαι πριν από δύο χρόνια, όταν ανεβάζαμε την παράσταση «Ο ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΧΕΤΑΙ» στο Μικρό Κεραμεικό… Επειδή ο χώρος των παρασκηνίων ήταν αρκετά μικρός και γεμάτος με σκηνικά και αντικείμενα από τις διάφορες παραστάσεις που παίζονταν μέσα στην εβδομάδα, κάποιος είχε ακουμπήσει μία πόρτα από την εσωτερική πλευρά της πλάτης του σκηνικού. Στο σκηνικό μας υπήρχε ένα κάδρο που κοσμούσε το σαλόνι της οικογένειας. Σε κάποια στιγμή και ενώ η παράσταση βρισκόταν εν εξελίξει, ένας από τους ηθοποιούς έκλεισε τη δεύτερη πόρτα του σκηνικού, όπως προέβλεπε ο ρόλος του, με αποτέλεσμα να κουνηθεί όλος ο τοίχος, να ταρακουνηθεί όλη η πλάτη του σκηνικού από την πόρτα που ήταν ακουμπισμένη και να ακολουθήσει ένα ντόμινο που κατέληξε στο να πεταχτεί το κάδρο στη σκηνή και να σπάσει. Ο Δημήτρης Κωνσταντέλης και ένας ακόμα συνάδελφος ήταν στη σκηνή, γύρισαν τρομαγμένοι να δουν τι έγινε και τότε ο Δημήτρης του είπε: «Μη δίνεις σημασία. Θα τα μαζέψει η υπηρέτρια». Από την άλλη εμείς που είμασταν στα παρασκήνια ακούγοντας το θόρυβο και μη ξέροντας τι ακριβώς είχε συμβεί φανταζόμασταν διαφορετικές σκηνές καταστροφής ο καθένας, ότι έπεσε το σκηνικό, κάποια διακοσμητικά που είχαμε…. και κάθε ηθοποιός που έβγαινε μετά στη σκηνή, πρώτα κοίταζε τον τοίχο για να βεβαιωθεί ότι όλα είναι στη θέση τους και μετά έπαιζε το ρόλο του. Και φυσικά δεν υπήρξε καμία υπηρέτρια να μαζέψει τα σπασμένα…. Το κάδρο έμεινε στο πάτωμα σε όλη την παράσταση…. Αλλά όταν ξεπεραστεί ο πανικός της στιγμής, όλο αυτό γίνεται μία ακόμα ιστορία από αυτές που έχουμε να θυμόμαστε και να γελάμε όταν περνάει ο καιρός
