Επιμέλεια συνέντευξης: Κωνσταντίνος Αβράμη
Σήμερα στο Παλκοσένικο έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε τη Γεωργία Μαυραγάνη και να κουβεντιάζουμε μαζί της με αφορμή της παράσταση “Οι σχολικές εκθέσεις του Φριτς Κόχερ ή πώς γεννιέται ένας πειθαρχημένος άνθρωπος” την οποία διασκεύασε και σκηνοθέτησε και που ανεβαίνει κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 20:30 στο opbo studio.
Πως ξεκίνησε αυτό το έργο; από το κείμενο; Από τη σύλληψη της σχολικής αίθουσας; Ποιος ήταν ο πρώτος λίθος;
Οι σχολικές εκθέσεις του Φριτς Κόχερ είναι από τα αγαπημένα μου κείμενα. Μου αρέσει η λεπτή ειρωνεία του . Και η αληθινή πρόθεση του συγγραφέα να εκθέσει την αμήχανη και εύθραυστη έφηβη ψυχή του. Ήθελα πολύ να ασχοληθώ με τον Ρόμπερτ Βάλζερ. Όταν η Πηνελόπη Φλουρή μου πρότεινε να κάνω σεμινάριο στον υπέροχο χώρο της H.UG μου ήρθε αυτόματα στο μυαλό. Ξεκινήσαμε εργαστηριακά και οδηγηθήκαμε σε αυτή την παράσταση.
Οι «σχολικές εκθέσεις» έχουν δημοσιευτεί δύο χρόνια πριν από ένα άλλο γερμανόφωνο βιβλίο, το οποίο είχες ανεβάσει πριν από εννέα χρόνια, και μάλιστα φαίνεται τα δύο έργα να μοιράζονται πολλά κοινά.
Είναι η μαθητική ηλικία και η βία κάτι που επανέρχεται στη δουλειά σου;
Είναι η μαθητική ηλικία και η βία που ασκείται στη νεότητα από τον πολιτισμό. Δεν νομίζω ότι αυτό έχει αλλάξει μέσα στα χρόνια. Απλώς σε αυτούς τους συγγραφείς περιγράφεται με αφοπλιστική ειλικρίνεια χωρίς διδακτισμούς φτάνοντας στην ουσία να περιγράψει με ακρίβεια το πως ο φασισμός πνίγει την ελευθερία.
Πόσο κανονιστική είναι η ανατροφή μας και πόσο πειθαρχημένοι εμείς; Ο άνθρωπος του 2026 μιλά συνέχεια περί ελευθερίας και αυτοπροσδιορισμού. Είναι έτσι;
Ο άνθρωπος του 2026 τείνει να πιστέψει πως θα τα καταφέρει μόνος ή πως οφείλει να τα καταφέρει μόνος του. Δεν ξέρω αν αυτό είναι ελευθερία. Μάλλον μονομανία και πνευματική τύφλωση είναι. Χρειάζεται δυστυχώς λίγη ακόμα καταστροφή για να ανανεωθεί και να αναγεννηθεί η πίστη στη συλλογικότητα.
Η παράσταση παρουσιάζεται σε έναν πολύ ιδιαίτερο, μη θεατρικό χώρο. Πως επηρεάζει ο χώρος τις πρόβες και τη διαμόρφωση ενός έργου;
Ο χώρος είναι συμβάν από μόνο του. Χωρίς αυτόν δεν θα μπορούσαμε να φτιάξουμε κάτι όμορφο. Είμαστε ευγνώμων στον Αλέξανδρο Τηλιόπουλο, ο οποίος μας παραχώρησε τον χώρο του, το opbo studio στον Πειραιά, για τις πρόβες και τις παραστάσεις μας.
Τα πρόσωπα του Φριτς Κόχερ τα βλέπουμε από πολύ κοντά. Διακρίνουμε κάθε σύσπαση του προσώπου τους, ακούμε κάθε λεπτομέρεια της ανάσας τους. Γιατί επέλεξες μία τόσο τρομακτική εγγύτητα μεταξύ κοινού και ηθοποιών;
Κατά βάθος αυτή την εγγύτητα αγαπώ στο θέατρο.
Φαντάζομαι πως θα μπορούσες να επιλέγεις διάσημους ηθοποιούς με μεγάλη δημοτικότητα. Γιατί προτιμάς να συνεργάζεσαι σταθερά με νέους και νέες ηθοποιούς, με ανθρώπους που δεν τους έχουμε (ακόμα) συνηθίσει στις μεγάλες σκηνές;
Δεν “επιλεγώ” ακριβώς. Συναντιέμαι με τους ανθρώπους. Ελπίζω να τιμώ τη γενναιοδωρία τους.
Το θέατρο που υπηρετείς είναι επίμονα και ανυποχώρητα πολιτικό ― μια πραγματική συνάντηση, χωρίς ψευδαισθήσεις. Πως εκτιμάς την εκπαίδευση, τόσο την πρωτοβάθμια όσο και την καλλιτεχνική; Είναι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα όμοιο με εκείνο του Φριτς Κόχερ ή είναι διαφορετικές οι παθογένειες;
Λυπάμαι που θα το πω αλλά το σχολείο είναι δημιούργημα ενός κρατικού μηχανισμού που προσπαθεί να διατηρήσει τις υπάρχουσες δομές και να εξυπηρετήσει την συντήρηση. Η διαφορετικότητα δεν αξιολογείται καθόλου θετικά. Το εκπαιδευτικό σύστημα καθρεφτίζει την ταξική πολιτική της εποχής η οποία έχει ως πρώτη αξία το υλικό κέρδος. Η δυστυχία αυξάνεται όμως. Η αντίδραση θα έρθει. Αναμένουμε.
Και μετά, τι; Ποιο θα είναι το επόμενο «θέμα έκθεσης» με το οποίο θα καταπιαστείς;”
Μια παράσταση για την “απολιγνητοποίηση” και την ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε της Δυτικής Μακεδονίας. Δύσκολη και αμφίσημη θεματική.
