Επιμέλεια Συνέντευξης: Διονύσιος Μαλαπέτσας
Σήμερα το Παλκοσένικο έχει τη μεγάλη χαρά να φιλοξενεί την Τζένη Κόλλια και τον Μιχάλη Σιώνα
και να συζητά μαζί τους με αφορμή την παιδική παράσταση “Ο Φιλάργυρος” του Μολιέρου,
την οποία σκηνοθέτησαν και που ανεβαίνει κάθε Κυριακή στις 12:00 στο Θέατρο «Τζένη Καρέζη».
Τζένη και Μιχάλη σας καλωσορίζω στο Παλκοσένικο και ξεκινώντας ήθελα να σας ρωτήσω πώς προέκυψε η ιδέα να ανεβάσετε ένα κλασικό έργο της παγκόσμιας δραματουργίας ως παιδική παράσταση και πόσο εύκολη ήταν αυτή η διαδικασία;
Τζένη: Η επιλογή του έργου, ποτέ δεν είναι εύκολη, είναι πιο απαιτητική, ακριβώς γιατί πρόκειται για παιδιά. Και η ευθύνη είναι μεγαλύτερη. Πρέπει να βρεις τον τρόπο να συνομιλήσεις μαζί τους, χωρίς διδαχές και υποδείξεις, πρέπει απλώς με αλήθεια να συνδέσεις το παρελθόν με το παρόν. Με ευφάνταστο και οικείο τρόπο να τους πεις μια ιστορία.
Μιχάλης: Θεωρούμε πως τα λεγόμενα κλασικά έργα, έχουν μία δομή πολύ πιο καθαρή από πολλά σύγχρονα έργα που μπορεί να απαιτούν μία τριβή και μία οικειότητα με αυτά. Η καθαρή αυτή δομή δείχνει και το δρόμο στη σκηνοθεσία, επιφορτίζοντάς την ταυτόχρονα με μεγάλη ευθύνη.
Ο Αρπαγκόν, πρωταγωνιστής του έργου του Μολιέρου, είναι ένας άνθρωπος-σύμβολο της απληστίας και της φιλαργυρίας, ένα βαρύ φορτίο που κουβαλάει περίπου 360 χρόνια τώρα. Τι έχει να πει η ιστορία του στους ανθρώπους του σήμερα και μάλιστα σε μικρά παιδιά;
Τζένη: Μόνο μέσα από το παρελθόν μπορεί ο άνθρωπος να κατανοήσει τα μεγάλα βήματα του ανθρώπου, τα πάθη του, αλλά και τους αγώνες του για τις μεγάλες αξίες.
Μιχάλης: Είναι πολύ σημαντικό τα παιδιά να εντάξουν μέσω της τέχνης αξίες ανθρωπισμού. Ευχόμαστε, μέσα από την παράσταση, τα παιδιά να καταλάβουν ότι η απληστία είναι μόνο επιζήμια και για τον εαυτό και για τους άλλους.
Η φιλαργυρία και η απληστία είναι δεινά που μαστίζουν τις ανθρώπινες κοινωνίες πολύ πριν τον Αρπαγκόν και το Παρίσι του 17ου αιώνα, όπως και πολύ μετά από όλα αυτά και μέχρι τις μέρες μας. Τι είναι αυτό που κρατάει ολοζώντανες αυτές τις κατά γενική ομολογία αρνητικές ανθρώπινες συμπεριφορές;
Τζένη: Ο φόβος της έλλειψης, της αδυναμίας. Ο φόβος της φτώχειας και η αγωνία μας για κοινωνική ανέλιξη, μέσα σε μια κοινωνία όπου η ανισότητα κυριαρχεί και το χρήμα είναι μέτρο αξίας, πάντα θα δημιουργεί τέτοιες συμπεριφορές. Το θέατρο έχει τη δύναμη να αποκαλύπτει με τρόπο σοφό το δρόμο, ώστε όχι μόνο να τις αναγνωρίζουμε, αλλά και τη δυνατότητα να τις αλλάξουμε. Η αξία του κάθε ανθρώπου δεν μετριέται με βάση το έχω αλλά το είμαι και η πραγματική ελευθερία είναι, όταν από μικρά παιδιά μάθουμε να πιστεύουμε στον εαυτό μας και στο συνάνθρωπό μας.
Μιχάλης: Η αρχή τέτοιων χαρακτηριστικών (φιλαργυρία, απληστία) στον ανθρώπινο ψυχισμό χάνεται βαθιά στο παρελθόν. Αυτό που κρατάει ζωντανά αυτά τα στοιχεία στη ζωή του ανθρώπου σήμερα είναι η έλλειψη κοινωνικής συνείδησης, η οποία προκύπτει με τη σειρά της από το πάθος του σύγχρονου ανθρώπου για προσωπικό κέρδος.
Ποιος και πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος του παιδικού θεάτρου στη διαμόρφωση των παιδιών και κατ΄ επέκταση των ανθρώπων που θα αποτελέσουν την κοινωνία του αύριο, ειδικά σε μια εποχή που οι γονείς αναγκάζονται να εργάζονται 13ωρα και τα παιδιά μένουν πολλές ώρες μόνα, πιθανώς υπό την επήρεια του διαδικτύου και των κοινωνικών δικτύων;
Τζένη: Το θέατρο έχει την δύναμη να θυμίζει στους ανθρώπους την έννοια της συλλογικότητας. Το γεγονός ότι κάποιοι άνθρωποι συγκεντρώνονται, για να παρακολουθήσουν όλοι μαζί κάτι, αν και ξένοι μεταξύ τους, δημιουργείται, αμέσως μια συνθήκη, Κατά την γνώμη μου ονομάζεται δύναμη, συλλογική, δημιουργική. Αυτή η δύναμη δημιουργεί με τη σειρά της το συναίσθημα και την ανάγκη να το μοιραστούμε. Μέσα από το λόγο έρχεται η διαφωνία και η σύγκρουση, εκείνη η σύγκρουση απόψεων που διαμορφώνει στο παιδί τον αντίλογο και την κριτική ματιά. Η ανθρώπινη επαφή και η χαρά του «μαζί» δεν καλύπτονται από το διαδίκτυο.
Μιχάλης: Ο ρόλος της τέχνης πάντα ήταν να επεξεργάζεται τα καίρια προβλήματα της εποχής στην οποία παράγεται και να επικοινωνεί με όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας. Η παιδική ηλικία, όπως μπορούμε πλέον να επιβεβαιώσουμε αναμφίβολα μέσω της επιστήμης, είναι η σημαντικότερη περίοδος για την ανάπτυξη της εκάστοτε προσωπικότητας.
Από ποια ηλικία θεωρείτε πως τα παιδιά είναι καλό να έρχονται σε επαφή με το θέατρο;
Τζένη: Από τη νηπιακή και αυτός είναι ένας άλλος στόχος μας, τον όποιο ακόμα μελετάμε.
Μιχάλης: Αν οι παραστάσεις έχουν επίγνωση της γνωστικής ηλικίας στην οποία απευθύνονται, δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο.
Σε συνέχεια των προηγούμενων χρόνων με τελευταίο έργο «Το Δεντρόπαιδο» βλέπουμε πως επιλέγετε έργα που έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν και να διδάξουν στα παιδιά. Ποιο είναι το όραμά σας για την παιδική σκηνή του Θεάτρου Τζένη Καρέζη;
Τζένη: Θέλουμε να χτίσουμε μια παιδική-εφηβική σκηνή, όπου το θέατρο να συνομιλεί με τα παιδιά, να αφουγκράζεται τις ανησυχίες τους και να προσπαθήσει να διαμορφώσει εκείνο το πλαίσιο των μεγάλων ιδανικών, για τα οποία, όλα τα έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου μας μιλούν. Μέσα από αυτά θέλουμε τα παιδιά να ονειρευτούν, να φανταστούν, να χαρούν, να γελάσουν, να αμφισβητήσουν και τέλος να σκεφτούν. Θέλουμε μια σκηνή που να συνδυάζει το κοινωνικό, το ψυχαγωγικό, το πολιτικό εκείνο στοιχείο, για το οποίο μίλησαν οι πρόγονοί μας και έφτιαξαν ένα αισθητικό κριτήριο που μόνο στην ελεύθερη και δημιουργική σκέψη οδηγεί.
Μιχάλης: Προσπαθούμε να δημιουργούμε παραστάσεις που θέτουν προβληματισμούς, που δεν καθοδηγούν αλλά προσπαθούν να γεννήσουν κριτική σκέψη στους νέους ανθρώπους.
Πέραν του Φιλάργυρου, ετοιμάζετε κάτι άλλο για τη φετινή χρονιά; Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;
Τζένη: Ακόμα βρίσκονται υπό διαμόρφωση, άλλα πολύ σύντομα θα έχετε νέα μας.
Μιχάλης: Είμαστε στην διαδικασία έρευνας για το επόμενο έργο που θα απευθύνεται σε παιδιά.
Τζένη και Μιχάλη σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για την όμορφη κουβέντα μας και θα χαρούμε να τα ξαναπούμε με αφορμή μια νέα θεατρική σας δουλειά!
Εμείς ευχαριστούμε για τις πολύ όμορφες και ουσιαστικές πάντα ερωτήσεις σας.
Διαβάστε περισσότερα για την παράσταση εδώ: https://palcoscenico.gr/filargyros-paidiko-theatro-tzeni-karezi/