Επιμέλεια Συνέντευξης: Κωνσταντίνος Αβράμης
Σήμερα το Παλκοσένικο έχει τη χαρα να φιλοξενεί το σκηνοθέτη Κώστα Κουτρούλη
και να συζητά μαζί του με αφορμή την παράσταση Μπλε Υγρό που ανεβαίνει κάθε Πέμπτη και Σάββατο στις 21:00 στο Χώρο Τεχνών Κ4.
Είσαι κομμάτι της ομάδας που αναλαμβάνει την παραγωγή και διαχειρίζεται τον χώρο της παράστασης. Σε αποσπά ο οργανωτικός και πραγματιστικός φόρτος από την καλλιτεχνική δημιουργία;
Η αλήθεια είναι πως καμιά φορά οι χρόνοι είναι πολύ πιεσμένοι και χρειάζεται να τελειώσεις την μία δουλειά του καθαρά παραγωγικού μέρους και να ξεκινήσεις την καλλιτεχνική στο επόμενο λεπτό. Με καλή οργάνωση όμως γίνεται. Σίγουρα πρέπει να πάρεις μιαν ανάσα και να ξεχάσεις τί έκανες πριν λίγο για να συγκεντρωθείς στο πιο δημιουργικό μέρος της δουλειάς μας.
Μετά τον «Θάνατο του Μολιέρου» ασχολείσαι με τις ιστορίες της Βίβιαν Στεργίου. Πως επηρεάζει τη δουλειά σου η τόσο αποκλίνουσα ηλικία των κειμένων με τα οποία ασχολείσαι; Πόσο διαφορετικά προσεγγίζεις το αφετηριακό υλικό σου;
Σαν σκηνοθέτης καταπιάστηκα με το Μπλε Υγρό μετά από πρόταση των ηθοποιών μου και με εξίταρε το γεγονός καθώς δεν είχα ξανασχοληθεί με κείμενο άλλου για να το σκηνοθετήσω. Ως τώρα τα κείμενα ήταν δικά μας, τα γράφαμε, τα σκηνοθετούσαμε, τα παίζαμε, οπότε και η σχέση μας μαζί τους ήταν πάρα πολύ άμεση. Τώρα είχα να αντιμετωπίσω τις σκέψεις ενός άλλου συγγραφέα και να βρω το σημείο στο οποίο συνδέομαι. Όσον αφορά την ηλικία των κειμένων την αντιμετωπίζω σαν ένας παραμυθάς: Υπάρχουν μύθοι και ιστορίες που υπάρχουν αιώνες και μιλούν ακόμα στο σήμερα και άλλες που γεννιούνται στο εδώ και τώρα. Σημασία έχει πώς επιλέγεις να τις διηγηθείς. Εμένα πάντα μου αρέσει ο κενός χώρος. Δεν θέλω να δημιουργήσω κάποια μέθοδο αν και σίγουρα δανείζομαι συνεχώς στοιχεία από σκηνοθέτες και μεθόδους. Το αρχικό όμως υλικό παραμένει φρέσκο. Οπότε τί μένει; Ξεκινάς κι έχεις στα χέρια σου έναν κενό χώρο, μιαν ιδέα και τους ηθοποιούς και λοιπούς συντελεστές. Η ζύμωση που θα προκύψει από την κάθε ομάδα θα παραμένει αίνιγμα και από αυτήν θα προκύψει και το αποτέλεσμα. Δεν θα ήθελα ποτέ ξεκινώντας κάτι να ξέρω εν τη γενέσει του που θα καταλήξει. Λατρεύω το μυστήριο της γέννησης.
Τι σου λείπει όταν σκηνοθετείσαι; Τι σου λείπει όταν σκηνοθετείς;
Έκανα πολύ καιρό να βελτιώσω ένα βασικό μου μειονέκτημα όταν ήμουν πάνω στην σκηνή κι αυτό ήταν να ”σκοτώσω” το σκηνοθέτη μέσα μου. Σιγά σιγά με τον καιρό και με τα λάθη μου έμαθα να απολαμβάνω πολύ περισσότερο την οδηγία του εκάστοτε σκηνοθέτη μου και να βρίσκω τρόπο να την μετουσιώνω σε δράση. Δεν θα έλεγα πως πλέον μου λείπει κάτι συγκεκριμένο. Αυτό που λείπει ακόμα όχι όμως πιστεύω μόνο σε εμένα είναι η οικονομική ασφάλεια που παρέχεται από τις παραγωγές ώστε να μπορείς να κάνουμε σαν ηθοποιοί την δουλειά μας χωρίς παράλληλα να χρειάζεται να κάνουμε άλλα πράγματα.
Σαν σκηνοθέτης καμια φορά ίσως νιώθω ότι μου λείπει η ηρεμία και ο χρόνος να φέρω εις πέρας μια δουλειά χωρίς παρεμβολές από άλλα ζητήματα. Θα ήθελα να αφοσιώνομαι ακόμα περισσότερο στην δουλειά μας.
Το «Μπλε Υγρό» εκτείνεται και έξω από τον χώρο, συνδιαλέγεται με την περιοχή. Ποια είναι για σένα η σχέση του θεάτρου με την κοινωνική πραγματικότητα;
Άμεση. Το θέατρο και η κοινωνία θα είναι πάντα ένα. Ξεκινάς από την προσωπική αναγκη να πεις μια ιστορία και περνάς χωρίς να το καταλάβεις στο συλλογικό-κοινωνικό. Όταν καταφέρεις να παντρέψεις σωστά αυτά τα δύο νομίζω έχεις πετύχει να κάνεις το ουσιαστικό: ένα κοινωνικοπολιτικό θέατρο με προσωπικά στοιχεία.
Από που εκκινεί η προσέγγισή σου σε ένα νέο έργο; Υπάρχει κάποιο στοιχείο που έχει προτεραιότητα, για εσένα, σε σχέση με τα υπόλοιπα;
Θέλω πάντα να βρίσκω το ”γιατί” θέλω να πω μια ιστορία. Αυτό μπορεί να το βρω σε μια σκηνή ή μια φράση ενός έργου και να πατήσω σε αυτήν για όλα. Απο ‘κει και πέρα με ενδιαφέρουν καταρχας τα βασικά: ο θεατής να καταλαβει την ιστορία και οι ηθοποιοί να απολαύσουν την διαδικασία ώστε όλοι μαζί να βρούμε τις κρυμμένες αλήθειες του έργου και να δημιουργήσουμε σε κάθε παράσταση μια συλλειτουργία.
Αν δεν κάνω λάθος, ασχολείσαι και με το voice acting. Υπάρχει κάτι που σου έχει μάθει το voice acting που να σε εξέπληξε ή που να πλούτισε τη δουλειά σου στο θέατρο;
Η αμεσότητα που χρειάζεται να αποδόσεις τον ρόλο και το συναίσθημά του αλλά και η ποικιλία που μπορεί να έχεις στις φωνητικές δυνατότητες. Κάθε ρόλος είναι διαφορετικός όχι μόνο εμφανισιακά αλλά και φωνητικά.
Αν η επόμενη παραγωγή σου είχε απεριόριστο προϋπολογισμό και σου προσφέρονταν όλες οι τεχνικές δυνατότητες, με ποιο έργο θα καταπιανόσουν και πώς θα το προσέγγιζες;
Όνειρο μου παραμένει ένας πλωτός περιοδεύοντας θίασος που θα ταξιδεύει από λιμάνι σε λιμάνι για να δίνει παραστάσεις. Το πρώτο έργο του θα ήθελα να κάνουμε αφορά την γέννηση του κόσμου από τ’ αστέρια. Θα ήθελα να έχω ηθοποιούς όλου του πλανήτη, με διαφορετική κουλτούρα και γλώσσα και να βρίσκαμε όλοι μαζί τον τρόπο να επικοινωνήσουν οι κόσμοι. Αν βρω το μπατζετ, σίγουρα θα το κάνω. Ήδη ξέρω πως κάποιοι το έχουν κάνει, με πρόλαβαν… αλλά δεν με πειράζει.
Σε μια εποχή ακραίου ατομικισμού και απομονωτισμού, τι κερδίζει κανείς με το να επιμένει στη σύσταση ομάδων και τις σταθερές συνεργασίες;
Περνώντας τα χρόνια κάνουμε πιο συνειδητές επιλογές. Και πάλι θα υπάρχει το περιθώριο του λάθος, είναι αναπόφευκτο – και στις συνεργασίες και στο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Από αυτά μαθαίνουμε. Η ομάδα όταν βρει την σύστασή της νιώθει με τον καιρό μια οικειότητα και μια δυναμική που δεν μπορείς να το βρεις σε μεγάλες παραγωγές. Είναι όμορφο να συνδημιουργείς με ανθρώπους που εμπιστεύεσαι και μπορείς να τους πεις τί δεν σου αρέσει όπως κι αυτοί αντίστοιχα. Νιώθω ότι οι ομάδες έχουν μεγαλύτερη ειλικρίνεια, αρκεί να προσπεράσουν τον σκόπελο του ατομικού συμφέροντος. Είναι δύσκολο, δεν πιστεύω ότι το έχουμε καταφέρει πλήρως, αλλά η ιστορία ως τώρα έχει δείξει πως μόνο όλοι μαζί μπορούμε να πετύχουμε κάτι σε αυτόν τον κόσμο.
