Γράφει ο Διονύσης Μαλαπέτσας
Περάσαμε το κατώφλι του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά στις αρχές της εβδομάδας και βρεθήκαμε παρείσακτοι στις πρόβες του Παρείσακτου. Αν μια παράσταση καταφέρνει να σε εντυπωσιάσει από την πρόβα, τότε όλα έχουν πάει σωστά. Απόψε έκανε πρεμιέρα “Ο Παρείσακτος” του κωνσταντίνου αβράμη στο Φουαγιέ του ΔηΘεΠει.
Ωστόσο, ποιός είναι ο παρείσακτος; Αναζητώντας το λήμμα στο λεξικό του Τριανταφυλλίδη διαβάζουμε πως κυριολεκτικά είναι “αυτός που μπαίνει κάπου παράνομα, χωρίς να έχει δικαίωμα ή αυτός που παρεισφρέει ανάμεσα σε άλλους, συχνά με δόλο ή κρυφά”, ενώ μεταφορικά είναι “κάποιος που είναι ξένος προς ένα σύνολο, που δεν ταιριάζει σε αυτό”.
“Παρείσακτος λοιπόν είναι κάποιος που… Παρείσακτος είναι κάποιος που… Παρείσακτος είναι κάποιος που…”
Η απάντηση δε θα δοθεί εδώ, καθώς κάτι τέτοιο δε θα είχε κάποιο νόημα· Τουναντίον, η εκδοχή που δίδεται στο Φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά έχει πολύ βαθύτερο νόημα ακόμη και απ’ το ίδιο το κρίσιμο ζήτημα που πραγματεύεται η παράσταση, τη μεταμόσχευση καρδιάς. Πρόκειται για ένα αριστοτεχνικό υφαντό κειμένων, που φιλοτέχνησε ο δραματουργός και σκηνοθέτης κωνσταντίνος αβράμης, το οποίο αφορμάται από το ομότιτλο κείμενο του Γάλλου φιλοσόφου Jean-Luc Nancy, ενός ανθρώπου που είχε ιδία πείρα στο συγκεκριμένο θέμα, όντας δέκτης μοσχεύματος, όταν η δική του καρδιά τέθηκε ανεπαρκής να τον κρατήσει ζωντανό.
Και αν η επιστήμη δεν εφείσθη κόπων και κατόρθωσε να κάνει πραγματικότητα το αδύνατο, τη νεκρανάσταση βάσει αποδείξεως -όχι βάσει πίστης- την ίδια ώρα οι αεί αδιαφώτιστες κοινωνίες ναρκοθετούν αυτό το κυριολεκτικό θαύμα (εκ του θαυμάζω), το ύψιστο δώρο για τον συνάνθρωπο, που κατασκεύασε η ανθρώπινη διανόηση, τη μεταμόσχευση που αποτελεί τη μόνη “ζωοδόχο πηγή” για περίπου ένα εκατομμύριο ανθρώπους, αυτή τη στιγμή που γράφονται τούτες οι λέξεις, σε ολόκληρο τον πλανήτη. Εύκολα μπορεί να δει κάποιος τα στατιστικά των ζωών που θα μπορούσαν να σώσουν τα εν δυνάμει μοσχεύματα, που όπως ακούγεται και στην παράσταση ανήκουν στο “συλλογικό σώμα της ανθρωπότητας”, ωστόσο θα καταλήξουν -στην καλύτερη περίπτωση- να λιπαίνουν το χώμα. Τα εμπόδια προκύπτουν κυρίως από θρησκευτικούς, ηθικούς, αλλά και νομικούς παράγοντες, τρεις κλάδοι που σαφώς ακόμη βρίθουν σκότους.
Για να επιστρέψουμε όμως στα του θεάτρου, η παράσταση γεννάται από τη μήτρα του λόγου και ενσαρκώνεται μέσω μιας ιδιαζόντως δύσκολης δραματουργικής διαδικασίας, που μετατρέπει ένα μεστό κείμενο σε μια μουσικοθεατρική εμπειρία, με τη βοήθεια του εξαίρετου και θεατρικά πολύπειρου μουσικοσυνθέτη, Θοδωρή Οικονόμου, ο οποίος είναι παρών καθ’ όλη τη διάρκεια και μάλιστα κλέβει τις εντυπώσεις σε μια σκηνή, η οποία ακροβατεί μεταξύ της καπιτάλε και του ιντερμέδιου, που ωστόσο δε θα σας αποκαλύψουμε, πιστοί στις αρχές της παρούσας στήλης, που δεν αρέσκεται να θυσιάζει τα επί σκηνής δρώμενα στο βωμό των κλικς. Τα ευρήματα όμως δεν εξαντλούνται στη συγκεκριμένη σκηνή. Η παράσταση εδράζεται στη σωματικότητα των ηθοποιών, ενώ παράλληλα αξιοποιεί ένα ευφάνταστο ηχητικό περιβάλλον, χωρίς περιττά σκηνικά φληναφήματα. Ο κωνσταντίνος αβράμης και μια ομάδα ταλαντούχων νέων ηθοποιών που αποτελείται από τις Ναταλία Λουιζάκη και Ελένη Νιωτάκη και τους Γιώργο Γκιόκα και Κώστα Γκόζια, δημιουργούν μια αξιόλογη δουλειά, συνεργαζόμενοι για πρώτη φορά με το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Ο “Παρείσακτος” επαυξάνει ένα σερί δημιουργιών της ομάδας Dispositif (“Taniko”, “Τέλματα/Νεκροταφείο”, “o Rt I. ένας άνθρωπος μπορεί να σπάσει”, “Αγωνία ιερή. Εύα Palmer Σικελιανού”), που δύσκολα κατατάσσονται αμιγώς στο εγκεφαλικό ή στο λυρικό θέατρο, καθώς συνδυάζουν αγαστά στοιχεία αμφότερων των κατηγοριών, με υψηλή αισθητική και λόγο ειδικού βάρους, που θίγει κοινωνικοπολιτικά και φιλοσοφικά ζητήματα.
Διαβάστε περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση εδώ.