Συνέντευξη: Παναγιώτης Παναγόπουλος
με αφορμή τη θεατρική παράσταση “Το Θαύμα” στην οποία πρωταγωνιστεί.
Επιμέλεια Συνέντευξης: Βαμβακάρη Άννα
Το Παλκοσένικο έχει σήμερα τη χαρά να φιλοξενεί τον ηθοποιό Παναγιώτη Παναγόπουλο και να κουβεντιάζει μαζί του με αφορμή την παράσταση Το Θαύμα στην οποία πρωταγωνιστεί και η οποία είναι σε καλοκαιρινή περιοδεία.
Οταν διαβάσατε για πρώτη φορά το κείμενο, τι σκεφτήκατε;
Πως αποτελεί έναν πρώτης τάξεως καμβά ώστε να ζωγραφίσουμε επάνω του οι συντελεστές, την δική μας πρωτότυπη σύνθεση. Οι έκδηλες συγγραφικές αναγωγές του Τζουζέπε Μάσα σε έργα των Σαίξπηρ, Τσέχωφ, Μπέκετ, Νταριο Φο, Εντουάρντο ντε Φίλιππο, κατέστησαν ένα ευρύ πεδίο αποδίδοντας ιδιαίτερο εύρος και βάθος στο θεατρικό παιχνίδι των προβών.
Ποια είναι η δυσκολία του ρόλου;
Η λαϊκότητα και η απλότητα του ήρωα να μην αποδοθεί μονοδιάστατα και γραφικά, αλλά με κατανόηση κι ευαισθησία. Επίσης, η εκμάθηση Ιταλικών τραγουδιών, φράσεων και ονομάτων δικής μου έμπνευσης, στα οποία ακόμη μπερδεύομαι γιατί όπως λέει η σκηνοθέτης μου, έθεσα μόνος μου ψηλά τον πήχη!
Tο ΄Θαύμα γράφτηκε πριν από δέκα χρόνια και όμως μοιάζει σαν να μην πέρασε μια μέρα, συμφωνείτε;
Ακριβώς και δυστυχώς. Όσο συνεχίζονται πόλεμοι και εισροές μεταναστών, το έργο μας θα είναι επίκαιρο κι αναγκαίο. Κι όσο παρακολουθούμε στις οθόνες να ξεβράζονται από τις θάλασσες απελπισμένοι συνάνθρωποι κι οι κυβερνήσεις άτεγκτες να λαμβάνουν όλο και σκληρότερα μέτρα εναντίον τους.
Αν έπρεπε να περιγράψετε την παράσταση με μία φράση, ποια θα ήταν;
Μια φράση που λέω στα Ιταλικά, μεταφράζοντας “Ήρθες στη Γη και θα επιστρέψεις στη Γη”.
Πώς είναι να δουλεύεις πάνω σε ένα έργο που συνδυάζει το χιούμορ με τόσο σοβαρά κοινωνικά ζητήματα;
Το χιούμορ για όλους τους καλούς συγγραφείς και δημιουργούς γενικότερα, είναι ίσως το αποτελεσματικότερο όχημα για να θίξεις όλα τα σοβαρά. Σαν ένα ξόρκι για να κοιτάξεις κατάματα το κακό, χωρίς να φοβηθείς, αλλά να το πολεμήσεις με ανθρώπινα μέσα. Το γέλιο είναι πάντα μια διέξοδος στη μαυρίλα. Ανακουφίζει προσφέροντας κουράγιο και σύμπνοια.
Πώς επηρεάζει την παράσταση το γεγονός πως παρουσιάζεται σε υπαίθριους χώρους; Σας δίνει αυτό μεγαλύτερη εκφραστική δυνατότητα;
Εννοείται! Ούτως ή άλλως το έργο μας διαδραματίζεται σε εξωτερικό χώρο. Έτσι, τέτοια υπαίθρια σημεία, του προσφέρουν την απαραίτητη αυθεντικότητα και ζωντάνια. Εμείς καλούμαστε κάθε φορά να προσαρμοστούμε και να εκμεταλλευτούμε ανάλογα το κάθε ζωντανό σκηνικό. Αυτό είναι μεγάλο σχολείο, ανάλογο των μπουλουκιών που περιόδευαν ανά τις επικράτειες κάποτε και που καλούνταν να υπηρετήσουν σπουδαίοι καλλιτέχνες. Είναι τιμητική ως προς την ιστορία του Θεάτρου η πρόθεση μας να πατήσουμε, τρόπον τινά, στα χνάρια τους. Μια μεταφυσική σύνδεση, μια κοινόκτητη μοίρα.
Υπάρχει κάποιο στοιχείο της παράστασης που σας έχει αγγίξει ιδιαίτερα;
Θεωρώ πως το έργο μας είναι μια αλληγορία για την σχέση μας με τον Ξένο, τον Διαφορετικό, τον Άλλον. Πόσο δύσκολο μας είναι να τον διαχειριστούμε, να τον κατατάξουμε, να ταυτιστούμε. Είναι επίσης μια γλυκόπικρη ωδή για τον θάνατο γενικότερα, σε σχέση με την ζωή που απλά συνεχίζεται. Αυτοί οι δύο άξονες, με ευαισθητοποιούν ιδιαίτερα και προσωπικά.
Τι θα θέλατε να κρατήσει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση;
Μια καλή παράσταση μπορεί να αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στις συνειδήσεις των θεατών. Το Θέατρο έχει την δύναμη να μας μετακινεί. Αναλόγως της αντιληπτικής ικανότητας λοιπόν και της ενσυναίσθησης του καθενός, εύχομαι να καταφέρουμε οι θεατές μας να μετακινηθούν λίγο πιο κοντά στην ανθρωπιά και την καλοσύνη.
Πόσο σημαντικό είναι για εσάς το θέατρο να σχολιάζει ζητήματα που αφορούν την κοινωνία;
Το θέατρο χωρίς αυτή την διάσταση, κάπως σαν να στενεύει την δυναμική του. Οφείλει να συνομιλεί, να αφουγκράζεται, να καταγράφει, να βολιδοσκοπει σε όλα τα φλέγοντα κοινωνικά ζητήματα, τρέχοντα ή διαχρονικά. Όχι με την δημοσιογραφικη φυσικά έννοια, αλλά την ποιητική, την υπερβατική. Σαν Θεία Κοινωνία. Μπορεί “μια γουλιά” να σε λυτρώσει!
Πώς πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί να συμβάλει στο διάλογο γύρω από τη μετανάστευση και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια;
Δεν ξέρω πόσο δυνατή μπορεί να είναι μια φωνή, όμως ακόμη κι ένα αυτί αν ευαισθητοποιηθει κι απαντήσει, κι αντιδράσει, το θεωρώ σημαντικό. Στην προκειμένη ο Συγγραφέας μας έδωσε τη φωνή του, κι εμείς του δώσαμε τις δικές μας. Αυτός ο διάλογος ήταν γόνιμος κι αυτό μόνο ελπιδοφόρο είναι. Ας ταξιδέψουν οι φωνές λοιπόν και τότε πολλά μπορούν να γίνουν.
Τι σημαίνει για εσάς ο τίτλος «Το Θαύμα»;
Κάθε παράσταση για μένα, κάθε φορά που οι άνθρωποι συναντιόμαστε κι ονειρευόμαστε και δημιουργούμε από κοινού κάτι μαγικό, ή έστω με αυτή την διάθεση, αποτελεί για μένα ένα Θαύμα. Τυχερός που έχω ζήσει αρκετά τέτοια κι εύχομαι πολλά ακόμη! Σε έναν κόσμο λοξό, αυτά τα μικρομέγαλα θαύματα είναι ζωτικής σημασίας.