Συνέντευξη: Ηρώ Μουκίου
Κουβεντιάζοντας με αφορμή την παράσταση
“Η Φωνή της Λουντμίλα” στο Θέατρο Τζένη Καρέζη
Επιμέλεια συνέντευξης: Διονύσης Μαλαπέτσας
Το Παλκοσένικο έχει σήμερα τη μεγάλη χαρά να φιλοξενεί την αγαπημένη ηθοποιό Ηρώ Μουκίου και να κουβεντιάζει μαζί της με αφορμή την παράσταση «Η φωνή της Λουντμίλα», που θα ανέβει στο Θέατρο Τζένη Καρέζη στις 15 και 16 Σεπτέμβρη 2026.
Η «Φωνή της Λουντμίλα» φέρνει στη σκηνή μια τραγική προσωπική ιστορία, μέσα από μία από τις μεγαλύτερες πυρηνικές καταστροφές. Τι ήταν αυτό που σας έκανε να θέλετε να αφηγηθείτε ξανά σήμερα την ιστορία μιας γυναίκας που έζησε το Τσερνόμπιλ;
Η παράσταση παίζεται σχεδόν χωρίς διακοπή τα τελευταία 16 χρόνια. Κάθε φορά υπάρχει μια αφορμή. Η αιτία όμως είναι διαρκής. Η ανάγκη να φωνάξουμε ότι οι ζωές μας μετράνε. Η πυρηνική ενέργεια και γενικά η πυρηνική απειλή με οποιαδήποτε μορφή είναι πάντα ένας βέβαιος θάνατος. Είτε αργός, είτε ακαριαίος. Αυτό μας κινητοποιεί με τον Αρη Μπαφαλούκα ο οποίος και μου πρότεινε αρχικά αυτό το εγχείρημα. Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από τότε και τίποτα δεν έχει αλλάξει.
Το Τσερνόμπιλ έχει αξιοποιηθεί πολλές φορές ως σύμβολο για την καταδίκη της Σοβιετικής Ένωσης και συνολικά του υπαρκτού σοσιαλισμού. Πιστεύετε ότι η παράσταση περιορίζεται σε μια τέτοια ανάγνωση ή αφήνει χώρο για να δούμε τις αντιφάσεις και τις πραγματικές συνθήκες μέσα στις οποίες συνέβη η καταστροφή;
Η πρόθεση μας αλλά και της ίδιας της ηρωίδας δεν είναι πολιτική. Δε μας απασχόλησε κάτω από ποιο πολιτικό καθεστώς έλαβε χώρα το μεγαλύτερο πυρηνικό δυστύχημα του κόσμου. Μας απασχόλησε το ανθρώπινο λάθος, η λάθος διαχείριση, η ημιμάθεια των ανθρώπων που πιστεύουν ότι είναι παντογνώστες, αλλά όταν συμβεί κάτι μεγαλύτερο από αυτούς γίνονται μικρά ανήμπορα ανθρωπάκια με κόστος όμως τις ζωές εκείνων που δεν το επέλεξαν. Η οδύνη της απώλειας που προκλήθηκε από μωροφιλοδοξία και αφροσύνη και κυρίως προσήλωση στο κέρδος.
Η Λουντμίλα είναι μια γυναίκα της εργατικής τάξης, που βρέθηκε να ζει από πρώτο χέρι τις συνέπειες μιας μεγάλης καταστροφής. Πόσο σημαντικό ήταν για εσάς να αναδειχθεί όχι μόνο η προσωπική της απώλεια, αλλά και η ζωή των ανθρώπων, όπως και ο σύζυγός της, που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή και έδωσαν μια ηρωική μάχη για να σώσουν όσο περισσότερους συνανθρώπους τους μπορούσαν, έστω και με κόστος την ίδια τους τη ζωή;
Είναι προφανές ότι αυτή η ιστορία περικλείει όλες τις ανθρώπινες αρετές εκείνων που ζούσαν με τα λίγα. Μια από αυτές είναι ο αλτρουισμός , η αλληλεγγύη. Αυτό έμαθαν να κάνουν . Αυτό τους υπαγόρευσε η συνείδηση τους. Δεν παραδόθηκαν αμαχητί. Πολέμησαν με ένα τέρας που τους κατάπιε . Είναι μια πολυδιάστατη αφήγηση με δράση που φωτίζει όλα τα σκοτεινά εκείνα μονοπάτια του μυαλού και της ψυχής.
Σήμερα η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια επιστρέφει δυναμικά, ενώ ταυτόχρονα εντείνονται οι ανταγωνισμοί και οι πολεμικές συγκρούσεις, έχοντας πάντοτε στο επίκεντρο την Ενέργεια. Πιστεύετε ότι το Τσερνόμπιλ έχει κάτι ουσιαστικό να μας πει για τη σχέση της Ενέργειας, της οικονομίας και των μεγάλων γεωπολιτικών ανταγωνισμών;
Ναι βέβαια έχει κάτι ουσιαστικό να πει και να καταδείξει.Η πυρηνική ενέργεια δεν μπορεί να ταυτιστεί με την ασφαλή ενέργεια. Δεν είναι η λύση. Τα πυρηνικά όπλα επίσης είναι ένα τόσο επίκαιρο θέμα όπως όλοι γνωρίζουμε. Ο ιστορία έδειξε ότι τίποτα δεν άλλαξε την καταστροφική πορεία αυτής της διαδικασίας. Συνέχεια γίνονται εκρήξεις σε εργοστάσια. Απλά μάθαμε να τα συνηθίζουμε. Εκείνοι όμως που χάνονται δεν έχουν πια φωνή. Είναι έκδηλο ότι μόνο το κέρδος βρίσκεται πίσω από αυτό. Δεν είναι δωρεάν και κοστίζει πολύ η κατασκευή ενός πυρηνικού εργοστασίου καθώς και η συντήρηση. Ας μην ξεχνάμε και τα πυρηνικά απόβλητα. Μολύνουν τον υδροφόρο ορίζοντα και έχουν ζωή αιώνια.
Ο δημιουργός του έργου, Gunnar Bergdahl, έχει τοποθετηθεί δημόσια με ιδιαίτερα κριτικό τρόπο απέναντι στην πυρηνική ενέργεια και στη σύνδεσή της με τα πυρηνικά όπλα. Αυτή η διάσταση υπάρχει και στη δική σας προσέγγιση της παράστασης;
Το βιβλίο του καθώς και το ντοκιμαντέρ του , ήταν εκείνο που κινητοποίησε τον Αρη Μπαφαλούκα να μου προτείνει να ανεβάσουμε αυτή την συνέντευξη- αυτήν την αληθινά αλγοφορα- αλλά και αξιοπρεπή αφήγηση της Λουντμιλα. Ενώσαμε και εμείς τις δυνάμεις μας μαζί με τον Γκουναρ και μέσα από την δύναμη που έχει το θέατρο προσπαθήσαμε να αφυπνήσουμε τους ανθρώπους.
Η παράσταση ανεβαίνει γία δύο παραστάσεις στο Θέατρο Τζένη Καρέζη με αφορμή την επέτειο των 40 χρόνων από το τραγικό δυστύχημα του Τσερνόμπιλ. Ποια είναι τα επόμενά σχέδια σας; Ετοιμάζετε κάτι για τη χειμερινή σεζόν, θεατρικά ή τηλεοπτικά;
Πρώτα ο θεός μετά την «Φωνή της Λουντμίλα» για δύο μόνο επετειακές παραστάσεις στο θέατρο Τζένη Καρέζη , θα ξεκινήσω πρόβες για την «Άννα Καρένινα» του Τολστόι σε σκηνοθεσία του Πέτρου Ζούλια με τον οποίο έχω ξανασυνεργαστεί εξαιρετικά! Η παράσταση θα κάνει πρεμιέρα τον Νοέμβριο στο θέατρο Ελληνικός Κόσμος. Στον ομώνυμο ρόλο η Λένα Παπαληγούρα και στο ρόλο του Καρένιν ο επίσης αγαπημένος μου συνάδελφος Γιάννης Τσορτέκης με τον οποίο ζήσαμε μαζί δύο υπέροχα χρόνια ως ζευγάρι στην σειρά του Alpha « Άγιος Έρωτας». Θα είμαι όπως πάντα και στην « Ανώτερη Δραματική σχολή «Έκτη Τέχνη» . Επέλεξα συνειδητά να απέχω από την τηλεόραση φέτος γιατί δεν θεωρώ ότι μπορώ να τα κάνω όλα ταυτόχρονα. Κάτι θα πάει λάθος.
Στο Παλκοσένικο αγαπάμε να συλλέγουμε θεατρικές ιστορίες και να τις καταγράφουμε σε “ψηφιακό χαρτί”. Στιγμές που σας έμειναν για κάποιο λόγο χαραγμένες στη μνήμη και ας μη φωτίστηκαν απ’ τους προβολείς της σκηνής. Έχετε κάποια που θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας;
Στα τόσα χρόνια που είμαι στο θέατρο οι ιστορίες περισσεύουν. Μια από τις στιγμές που δεν θα ξεχάσω ποτέ ήταν η πρώτη μου φορά στο αγγλόφωνο θέατρο με αρχαία τραγωδία. «Ηλεκτρα του Σοφοκλη» στο ρόλο της Χρυσοθεμις σε σκηνοθεσία Κούλας Αντωνιαδου και χορογραφίες Ντορας Τσάτσου. Ηταν το 1989 μόλις είχα τελειώσει τη σχολή. Δυσκολευόμουν πολύ και αγχωνόμουν και έτρεμα και ήθελα να φύγω. Πριν την πρεμιέρα η σπουδαία Ντορα Τσάτσου μου έκανε δώρο ένα κουκλάκι την Όλιβ (έτσι με έλεγε) από τον Ποπάι. Η καρτούλα έγραφε: Dear Iro, to do something that other people can’t do easily, is talent. But to something impossible for the others is genius”
Διαβάστε περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση εδώ.
Εκδώστε τα εισιτήριά σας online εδώ.
Σχετικά Άρθρα:
Η Φωνή της Λουντμίλα με την Ηρώ Μουκίου στο Θέατρο Τζένη Καρέζη – 15 και 16 Σεπτεμβρίου