Βιβλιοκριτική: Ιστορίες από την Λατινική Αμερική

Βιβλιοκριτική: “Ιστορίες από την Λατινική Αμερική”

“Από τον Πινοσέτ και τον Εσκομπάρ στις σύγχρονες δημοκρατίες”

του Ιάσονα Πιπίνη

από τις Εκδόσεις Κέδρος

Γράφει ο Αβραάμ Σεκέρογλου

Η Λατινική Αμερική βρίθει από ιστορίες γεμάτες πολέμους, δυστυχία, φτώχεια και…πραξικοπήματα. Ένας τόπος που βασανίστηκε όσο λίγους από την έλευση των “πολιτισμένων” Ευρωπαίων οι οποίοι στο όνομα της εξερεύνησης για νέους κόσμους, ουσιαστικά αναζητούσαν μέρη με νέες πλουτοπαραγωγικές πηγές και έπειτα νέες αγορές για να πουλήσουν τα προϊόντα τους. Τα συμφέροντα λοιπόν καθόριζαν από πολύ παλιά τις ζωές των ανθρώπων σε αυτή την ήπειρο και τα ναρκωτικά ήρθαν για να δέσουν το “γλυκο” που λέγεται παρέμβαση στα εσωτερικά ενός κράτους και στο οποίο αρέσκεται η υπερδύναμη του δυτικού ημισφαιρίου.

Η πλούσια ιστορία της Λατινικής Αμερικής δεν είναι ένα θέμα που θα βρούμε εύκολα να διδάσκεται στην ώρα της σχολικής ιστορίας, επομένως είναι πάντα ενδιαφέρον να διαβάζουμε ένα νέο βιβλίο που θα μας διαφωτίσει στο τι έχει συμβεί σε αυτή την πολύπαθη ήπειρο. Ο Ιάσων Πιπίνης, συγγραφέας του βιβλίου που παρουσιάζουμε, έχει μια ιδιαίτερη σύνδεση με το μέρος καθώς έχει συγγένεια από την μεριά της μητέρας του με τον πρώην πρόεδρο του Περού, Χουάν Βελάσκο. Επίσης είναι σύμβουλος της κυβέρνησης για θέματα Νοτίου Αμερικής και έχει εργαστεί πολλά χρόνια σαν δημοσιογράφος σε αυτή την περιοχή.

Η πλειονότητα των ιστοριών που περιέχει το βιβλίο έχει αρκετό ενδιαφέρον καθώς ασχολείται με την ταραχώδη περίοδο των δεκαετιών από το 1960 ως και τα μέσα των 90’s όπου πραγματικά δεν υπάρχει χώρα στην Λατινική και την Νότια Αμερική που να μην είχε περάσει τουλάχιστον ένα στρατιωτικό πραξικόπημα. Μάλιστα ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση της επιχείρησης Κόνδωρ στην οποία συνέβη το πρωτοφανές γεγονός της συνεργασίας πραξικοπηματιών από διάφορες χώρες στην εξαφάνιση (μεταφορική και κυριολεκτική) των πολιτικών τους αντιπάλων!

Ένα άλλο σημαντικό κομμάτι αναλώνεται στην Κολομβία, τον Εσκομπάρ και τις διάφορες ναρκω-αυτοκρατορίες που γιγαντώθηκαν στην περιοχή αλλά και σε αυτές που πήραν την σκυτάλη όπως αυτή του Μεξικού. Πολλά στοιχεία, συνεντεύξεις και δεδομένα που δεν γνωρίζαμε, ρίχνουν φως στο πώς και το γιατί το εμπόριο ναρκωτικών έγινε η κύρια οικονομική δραστηριότητα αυτών των χωρών.

Πολύ σημαντικό στοιχείο στο βιβλίο είναι οι συνεντεύξεις του συγγραφέα με σημαίνοντα πρόσωπα που σχετίζονταν με κάποιο τρόπο με όσα γεγονότα αναφέρονται στο βιβλίο. Χαρακτηριστικές είναι αυτές του Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος μιλάει για την σχέση του με τον Φιντέλ Κάστρο αλλά και με άλλους πολιτικούς της περιοχής, αλλά και η συνέντευξη με τον γιο του Πάμπλο Εσκομπάρ, ο οποίος μιλάει για την αυτοκρατορία που έστησε ο πατέρας του μέσω του εμπορίου ναρκωτικών.

Στα κείμενα που θα μπορούσαν να λείπουν από ένα βιβλίο σαν αυτό, θα λέγαμε ότι είναι οι εκτεταμένες αναφορές για τις δραστηριότητες και τις πολιτικές κινήσεις που έχει κάνει η παρούσα κυβέρνηση σε σχέση με την περιοχή καθώς εκτός του ότι δεν αποτελούν ιστορίες από την Λατινική Αμερική, δίνουν και μια αίσθηση περιαυτολογίας καθώς ο συγγραφέας έχει άμεση εμπλοκή σε όλα αυτά λόγω της θέσης του.

Ένα άλλο σχόλιο που θα μπορούσε να γίνει είναι ότι οι αναφορές στα πραξικοπήματα γίνονται με ελαφρώς φιλτραρισμένα στοιχεία και πληροφορίες. Θα θέλαμε και κάποια στοιχεία για την πιθανή εμπλοκή των ΗΠΑ και της CIA καθώς είναι σίγουρο πως μετά από τόσα χρόνια πολλά από τα αρχεία είναι αποχαρακτηρισμένα και θα μπορούσαμε να έχουμε μια πιο βαθιά ανάλυση για τους τρόπους και τους λόγους που μυστικές υπηρεσίες χρηματοδοτούσαν και υποστήριζαν την ανατροπή εκλεγμένων κυβερνήσεων (ή και άλλων πραξικοπηματιών).

Σε γενικές γραμμές όμως είναι ένα ενδιαφέρον ανάγνωσμα. Όχι αυτό που θα παίρνατε σε μια παραλία σίγουρα, αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει ένα διδακτικό διάλειμμα από ένα βαρύ λογοτεχνικό βιβλίο και να εμπλουτίσει τις γνώσεις σας για μια περιοχή και μια εποχή που εμείς δεν έχουμε διδαχθεί ούτε γνωρίζουμε πολλά.

Βιβλιοκριτική: "Ιστορίες από την Λατινική Αμερική" "Από τον Πινοσέτ και τον Εσκομπάρ στις σύγχρονες δημοκρατίες" του Ιάσονα Πιπίνη από τις Εκδόσεις Κέδρος Γράφει ο Αβραάμ Σεκέρογλου