Ανοιχτή επιστολή
του σκηνοθέτη Στέλιου Βραχνή
για την παράσταση «Άη Λαός»
Στα χρόνια που εργάζομαι στο θέατρο, είναι η πρώτη φορά που αισθάνομαι την ανάγκη να προβώ σε μια δημόσια τοποθέτηση, καθώς πιστεύω ότι τα όποια προβλήματα μιας συνεργασίας οφείλουν, όσο αυτό είναι δυνατόν, να αντιμετωπίζονται εσωτερικά, με ψυχραιμία, ευθύτητα, σεβασμό, χωρίς περιττή δημόσια έκθεση. Επιπλέον, σε όλη αυτή την πορεία έχω προσπαθήσει να μη δίνω ποτέ αφορμή για παρερμηνείες, υπόνοιες ή αμφισβητήσεις ως προς την επαγγελματική, καλλιτεχνική και ηθική μου στάση απέναντι στους συνεργάτες, στους φορείς και στο κοινό.
Ωστόσο, οι παρούσες συνθήκες επιβάλλουν μια εξαίρεση. Για τους θεατές μια παράσταση έχει πρόσωπα. Είναι οι ηθοποιοί που βλέπει στη σκηνή, οι μουσικοί που ακούει, οι δημιουργοί των οποίων τα ονόματα διαβάζει στην αφίσα. Όταν, λοιπόν, προκύψουν προβλήματα στην παραγωγική ή οικονομική διαχείριση, εύκολα, από σύγχυση, μπορεί να μετατεθεί η ευθύνη στους συντελεστές και δημιουργούς που αποτελούν τη δημόσια εικόνα του έργου και όχι στους διαχειριστές αυτού.
Συγκεκριμένα, στην παράσταση «Άη Λαός» έχει πλέον δημιουργηθεί μια σύγχυση που αγγίζει το ίδιο το έργο, εκθέτει τους καλλιτέχνες που το υπηρέτησαν και φαίνεται να αποδίδονται ευθύνες σε πρόσωπα που δεν αντιστοιχούν στον πραγματικό τους ρόλο. Γι’ αυτό και θεωρώ ότι η σιωπή μου πλέον δεν είναι χρήσιμη και, με τη σημερινή μου παρέμβαση, επιδιώκω να αποκαταστήσω την πραγματικότητα ως εμπνευστής του έργου.
Ο «Άη Λαός» έκανε πρεμιέρα στο Θέατρο Γης, στο πλαίσιο του 12ου Φεστιβάλ Δάσους, και στη συνέχεια παρουσιάστηκε στα Γρεβενά και στην Αλεξανδρούπολη. Η περιοδεία είχε σχεδιαστεί να συνεχιστεί σε μια σειρά πόλεων. Δεν ολοκληρώθηκε.
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2026 η εταιρεία παραγωγής Politistica Cultural Scenes, διά του κ. Δημήτρη Τσίποτα, ιδιοκτήτη και διαχειριστή της, γνωστοποίησε εγγράφως στους συντελεστές την απόφασή της να διακόψει οριστικά την παραγωγή και να ματαιώσει τις προγραμματισμένες παραστάσεις. Μέσω της ίδιας ανακοίνωσης ενημερώθηκα και εγώ, ως σκηνοθέτης, μαζί με το σύνολο των συντελεστών, οι οποίοι μέχρι τότε αναμέναμε τη συνέχιση των παραστάσεων. Μέχρι και σήμερα, 1η Οκτωβρίου 2026, που συντάσσεται αυτή η επιστολή, δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη δημόσια ανακοίνωση της παραγωγής προς το κοινό για την οριστική διακοπή/ακύρωση της περιοδείας στο σύνολό της.
Με την παρούσα διευκρινίζω ότι δεν ενεργώ εξ ονόματος της παραγωγής ούτε προτίθεμαι να δημοσιοποιήσω προσωπικές ή συμβατικές υποθέσεις τρίτων, παρόλο που έχουν πέσει στην αντίληψή μου έγγραφες οικονομικές διεκδικήσεις συνεργατών και θεάτρων. Τοποθετούμαι αποκλειστικά ως δημιουργός και σκηνοθέτης του έργου, έχοντας μαζί μου την καλλιτεχνική ομάδα που πλαισιώνει τη συγκεκριμένη παράσταση, προκειμένου να γίνει σαφές ότι ζητήματα όπως οι ακυρωμένες ημερομηνίες των παραστάσεων, οι εισπράξεις των εισιτηρίων, οι επιστροφές των χρημάτων και οι εν γένει οικονομικές υποχρεώσεις της παραγωγής ουδεμία σχέση έχουν με εμάς, καθώς δεν τελούν υπό τη δική μας διαχείριση.
Ο «Άη Λαός» αποτελεί την προσωπική μου καλλιτεχνική σύλληψη και σκηνοθετική δημιουργία, πάνω στην οποία ερευνώ και εργάζομαι τα τελευταία δύο χρόνια. Φέρω την αποκλειστική ευθύνη, και μόνο, για τη δραματουργική σύνθεση, τη σκηνοθεσία, τη σκηνική εγκατάσταση, την επιλογή της καλλιτεχνικής ομάδας, που με τίμησε και με τιμά με τη στάση και την παρουσία της, και τη συνολική σκηνική ταυτότητα του έργου.
Η δημιουργία του «Άη Λαού», ωστόσο, υπήρξε αποτέλεσμα μιας ουσιαστικής καλλιτεχνικής συνάντησης και συνεργασίας: με την Πέγκυ Λάγιου γύρω από το έργο του Δημήτρη Λάγιου, με τη Δήμητρα Χ. Χριστοδούλου και τη μετάφρασή της στις «Τρωάδες», με τη μουσική διεύθυνση της μαέστρου Σοφίας Γιολδάση, με τις ηθοποιούς Γιώτα Φέστα, Ιωάννα Πηλιχού και Άλκηστις Αγγελοπούλου, καθώς και με το σύνολο των εξαιρετικών ηθοποιών, τραγουδιστών, μουσικών και συντελεστών που έδωσαν σώμα, φωνή, βάθος και περιεχόμενο στην παράσταση.
Θεωρώ, επομένως, υποχρέωσή μου να προστατεύσω τον «Άη Λαό» ως καλλιτεχνικό μου έργο, προστατεύοντας ταυτόχρονα την εργασία, την αξιοπρέπεια και τη συμβολή όλων όσοι συνέβαλαν στη δημιουργία του.
Η κατάληξη μιας συνεργασίας, εν προκειμένω με την εταιρεία παραγωγής Politistica Cultural Scenes, δεν ταυτίζεται με την καλλιτεχνική αξία ή την ακεραιότητα του έργου, αλλά ούτε και με την επαγγελματική στάση των ανθρώπων που το δημιούργησαν.
Είναι δίκαιο και αναγκαίο να είναι ξεκάθαρα διακριτή η καλλιτεχνική δημιουργία από τη διαχείριση παραγωγής.
Ευχαριστώ θερμά όσους παρακολούθησαν τον «Άη Λαό», όπως και εκείνους που θέλησαν να παρευρεθούν, αλλά η απόφαση της παραγωγής δεν τους το επέτρεψε. Λυπάμαι βαθύτατα γι’ αυτό.
Επιθυμία μου είναι ο «Άη Λαός» στο μέλλον να επιστρέψει στη σκηνή υπό συνθήκες που θα σέβονται την εργασία των καλλιτεχνών του και, πάνω απ’ όλα, το κοινό.
Απέναντι στο έργο, στους συνεργάτες μου και στους θεατές, όφειλα σήμερα αυτή τη σαφήνεια.
Με εκτίμηση,
Στέλιος Βραχνής
Σκηνοθέτης – δημιουργός του «Άη Λαός»
Σχετικά άρθρα:
Κοινή ανακοίνωση ΣΕΗ – ΣΕΧΩΧΟ για επιχορηγήσεις (30/9/2026)
Ανακοίνωση του ΣΕΘΕΑ για τις απολύσεις στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
ΣΕΗ: Ανακοίνωση για την απαράδεκτη ενέργεια της διοίκησης του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
Άη Λαός σε σύλληψη-σκηνοθεσία Στέλιου Βραχνή – Πανελλαδική Περιοδεία