Στον παλιό οίκο των Ρόσμερ, το παρελθόν εξακολουθεί να καθορίζει τις συνειδήσεις, τις επιθυμίες και τις επιλογές των ενοίκων του. Ο Γιοχάνες Ρόσμερ, πρώην πάστορας, επιθυμεί να απομακρυνθεί από τις συντηρητικές του πεποιθήσεις και να προσεγγίσει έναν κόσμο ελευθερίας, ορθολογισμού και νέων ιδεών. Στο πλευρό του βρίσκεται η Ρεβέκκα Γουέστ, μία γυναίκα ανεξάρτητη και αποφασισμένη να αμφισβητήσει την καθεστηκυία τάξη, η οποία έχει επηρεάσει βαθιά τη μεταστροφή του. Ωστόσο, η αυτοκτονία της συζύγου του, Μπεάτε, εξακολουθεί να βαραίνει τη ζωή τους. Η επιστροφή προσώπων από το παρελθόν και η αναζωπύρωση πολιτικών και ιδεολογικών αντιπαραθέσεων μετατρέπουν την προσπάθεια χειραφέτησης σε μία επώδυνη αναμέτρηση με την αλήθεια, την ευθύνη και την ενοχή.
Ο Ίψεν υφαίνει ένα ψυχολογικό δράμα, όπου το προσωπικό συνδέεται άρρηκτα με το πολιτικό. Στο έργο «Άσπρα Άλογα», ο οίκος των Ρόσμερ συμβολίζει έναν παλιό κόσμο εξουσίας, που στηρίζεται στην παράδοση, τη θρησκεία και την κοινωνική συμμόρφωση. Η φεουδαρχία, εδώ, δεν αφορά μόνο ένα ιστορικό σύστημα ιδιοκτησίας και ιεραρχίας, αλλά κυρίως την πεποίθηση ότι η καταγωγή, το όνομα και η κληρονομημένη θέση υπερέχουν της ατομικής βούλησης. Απέναντί του, οι νέες ιδέες υπόσχονται ελευθερία και χειραφέτηση. Ωστόσο, ο Ρόσμερ και η Ρεβέκκα αναδεικνύουν τις αντιφάσεις της αλλαγής, καθώς η αληθινή ελευθερία απαιτεί όχι μόνο την απόρριψη του παρελθόντος, αλλά και την αντιμετώπιση των ενοχών και των ευθυνών που αυτό αφήνει πίσω του.
Η θέση της γυναίκας αποτελεί κεντρικό ζήτημα στο έργο του Ίψεν. Η Ρεβέκκα αμφισβητεί τις πατριαρχικές αντιλήψεις, διεκδικώντας αυτονομία και ενεργό ρόλο σε έναν κόσμο ανδροκρατούμενο. Ωστόσο, δεν παρουσιάζεται ως αψεγάδιαστη ηρωίδα, καθώς η επιθυμία για χειραφέτηση συνυπάρχει με την ενοχή και την ευθύνη. Έτσι, ο Ίψεν αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της γυναικείας απελευθέρωσης και το ηθικό κόστος των προσωπικών επιλογών.
Τα άσπρα άλογα αποτελούν το πιο αινιγματικό σύμβολο στο έργο, συνδεδεμένο με την ενοχή, τη μνήμη και το παρελθόν. Μολονότι το λευκό χρώμα παραπέμπει στην αγνότητα και την κάθαρση, εδώ αποκτά απειλητικό χαρακτήρα, προμηνύοντας την αποκάλυψη κρυμμένων μυστικών. Έτσι, τα άλογα συμβολίζουν την αδυναμία των ηρώων να ξεφύγουν από τις πράξεις τους και την ανάγκη να αντιμετωπίσουν το παρελθόν τους.
Η σκηνοθεσία του Νικορέστη Χανιωτάκη δίνει έμφαση στον λόγο και στις ψυχολογικές συγκρούσεις των ηρώων, ακολουθώντας μία κλασική προσέγγιση. Παρόλο που αναδεικνύει τη δραματουργία του Ίψεν, η περιορισμένη σκηνοθετική τόλμη αποδυναμώνει την κοινωνική αιχμή του έργου και τη διαχρονική του δυναμική.
Τα σκηνικά εποχής με τα επιβλητικά πορτραίτα των προγόνων της Άννας Μαχαιριανάκη, τα καλόγουστα κοστούμια της Ιωάννας Καλαβρού, οι κάπως ασύνδετοι φωτισμοί του Νικορέστη Χανιωτάκη και η υποβλητική μουσική του Θοδωρή Οικονόμου πλαισιώνουν ένα δράμα μνήμης και ηθικής ασφυξίας.
Στο επίκεντρο της παράστασης, βρίσκεται η απόδοση των εσωτερικών αντιφάσεων των ηρώων, που παλεύουν ανάμεσα στις πεποιθήσεις, τις επιθυμίες και τις ενοχές τους. Ο Γιοχάνες καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις προοδευτικές ιδέες και το βάρος της καταγωγής του, ενώ η Ρεβέκκα συνδυάζει τη δυναμικότητα με την ευαλωτότητα και την ελευθερία με την αυτογνωσία. Η παρουσία του Νικήτα Τσακίρογλου ως «Ούρλιχ Μπρέντελ» προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στην παράσταση, πλαισιωμένη από τους Νίκο Πουρσανίδη, Αντριάννα Ανδρεόβιτς, Ελένη Κρίτα, Γεράσιμο Σκαφίδα και Θόδωρο Ιγνατιάδη.
Το «Άσπρα Άλογα» είναι ένα έργο με βαθιά νοήματα και έντονες συγκρούσεις, που όμως η σκηνοθεσία του Νικορέστη Χανιωτάκη δεν αναδεικνύει πλήρως. Παρότι ο λόγος του Ίψεν παραμένει δυνατός, η αρκετά κλασική προσέγγιση στερεί από την παράσταση την ένταση και την τόλμη που θα μπορούσαν να κάνουν το έργο πιο ζωντανό και επίκαιρο.
Διαβάστε περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση εδώ.
Προπώληση: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/ta-aspra-aloga-tou-errikou-ipsen/
Σχετικά άρθρα:
Το Κομπλεξικό | Κριτική Θεάτρου