Βιβλιοκριτική: Έθιμα Ταφής
της Hannah Kent
εκδόσεις Ίκαρος
Γράφει ο Αχιλλέας Γκριζιώτης
Καθώς το φθινόπωρο πλησιάζει, είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να διαβάσετε το συγκεκριμένο βιβλίο, που μας μεταφέρει στην Ισλανδία στο πρώτο τρίτο του 19ου αιώνα. Οι περιγραφές της Hannah Kent δεν αποτελούν μόνο μέρος της αφήγησης, αλλά λειτουργούν και ως όχημα προς το τραχύ, ανεμοδαρμένο, αλλά και μαγικό τοπίο της Ισλανδίας, σε συνδυασμό με τις κακουχίες της αγροτικής ζωής του τόπου αυτού, εκείνης της εποχής.
Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από την επαύριο της καταδίκης σε θάνατο της Άγκνες Μαγκνουστόντιρ για τη δολοφονία του εραστή της, Νάταν. Με απόφαση του Νομαρχιακού Επιτρόπου, το υποστατικό του Νομαρχιακού Υπαλλήλου Γιον Γιόνσον ορίζεται ως χώρος κράτησης της μελλοθάνατης, μέχρι την εκτέλεση. Η απόφαση αυτή αναστατώνει την οικογένεια του Γιόνσον, αλλά η πολύμηνη συνύπαρξη και η σκληρή αγροτική ζωή στο υποστατικό και το νοικοκυριό πλάι-πλάι αλλάζει τις αντιλήψεις και τις σχέσεις των μελών της.
Τα «Έθιμα Ταφής» κατορθώνουν να συγκεράσουν τόσο τη μυθοπλασία όσο και την ιστορική ακρίβεια. Ξεκινώντας από την τελευταία, το βιβλίο είναι βασισμένο σε πραγματική υπόθεση. Η Άγκνες Μαγκνουσντότιρ ήταν η τελευταία εκτελεσμένη κατάδικη στην Ισλανδία.
Η Kent, συνεπαρμένη με την υπόθεση και τους λαϊκούς θρύλους που τη συνοδεύουν, αποφάσισε να τη μελετήσει σε βάθος και στο βιβλίο παρουσιάζει πραγματικά τεκμήρια των επιστολών και των πρακτικών της δίκης και των εμπλεκόμενων αξιωματούχων. Η χρήση τους, ενταγμένη μέσα στην πλοκή, ανασυνθέτει κομμάτι-κομμάτι την οπτική των αρχών για την υπόθεση και τη μελλοθάνατη.
Ταυτόχρονα, η κυρίως αφήγηση αποτελεί μυθοπλασία: μια απεικόνιση της καθημερινότητας της τελευταίας επί γης κατοικίας της Άγκνες και του σταδιακού ξεδιπλώματος της πλοκής, όπως τη φαντάστηκε η συγγραφέας. Η σε πρώτο πρόσωπο αφήγηση των βασικών προσώπων της ιστορίας συχνά λειτουργεί ως ζωντανός διάλογος οπτικών, συναισθημάτων και σκέψεων, ενώ η περιορισμένη χρήση του αφηγητή δρα ως γέφυρα & μετάβαση στις επιμέρους διηγήσεις.
Μέσα στην αφήγηση, η Kent καταφέρνει να εντάξει και πολλά πολιτισμικά στοιχεία της περιόδου, δοσμένα συχνά ως δίπολα. Τα κρατικά αρχεία – οι λαϊκές δοξασίες. Η χριστιανική θρησκεία και οι Γραφές – οι σκανδιναβικές/ισλανδικές Σάγκα. Η διαίρεση του ισλανδικού βορρά και νότου. Αυτό το επιτυγχάνει κυρίως μέσα από τις συναντήσεις της Άγκνες με τον ιεροδιάκονο εφημέριο Θόρβαρδουρ (Τότι), διορισμένο πνευματικό της, που προσπαθεί να τη στηρίξει ως το τέλος.
Παρότι ο επίλογος είναι γνωστός, το βιβλίο κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον, τόσο αφηγηματικά όσο και στην πλοκή. Με καλή ισορροπία ανάμεσα στις περιγραφές, το ύφος, τα κλασικά στοιχεία ενός αστυνομικού μυθιστορήματος και την ψυχογραφία, αναδεικνύει ερωτήματα και δεδομένα τόσο της εποχής όσο και διαχρονικά (η θέση της γυναίκας, οι εκτελέσεις, η δικαιοσύνη, κ.ά.).
Διαβάζεται σχετικά εύκολα και δεν θα το μετανιώσετε. Σίγουρα όμως δώστε προσοχή και συγκρατήστε τα ονόματα (τα πρόσωπα είναι πολλά), τις μεταξύ τους σχέσεις και τις τοποθεσίες. Χρησιμοποιήστε τον χάρτη στην αρχή του βιβλίου και θα ταξιδέψετε στον ισλανδικό βορρά, στο σύντομο θέρος του και τον αδυσώπητο χειμώνα του και σε μια πραγματικότητα που, ίσως, δεν έχει μία ανάγνωση.
Πληροφορίες
«Έθιμα Ταφής»
Εκδόσεις: Ίκαρος
Ενδέκατη έκδοση, Απρίλιος 2026
Τίτλος πρωτότυπου: «Burial Rites», 2013
Συγγραφέας: Hannah Kent (Αυστραλία)
Μετάφραση από τα Αγγλικά: Μαρία Αγγελίδου
Σελίδες: 420
Διαστάσεις: 21×13
Λογοτεχνία – Ξένη πεζογραφία (μυθιστόρημα)
Βρείτε το βιβλίο εδώ: https://ikarosbooks.gr/el/catalogue/ethima-tafis_5411/
Σχετικά Άρθρα:
Βιβλιοκριτική: Η Χερσόνησος με τα άδεια σπίτια
54ο Φεστιβάλ Βιβλίου | Πεδίον του Άρεως | 4-20 Σεπτεμβρίου 2026
Βιβλιοκριτική: Ιστορίες από την Λατινική Αμερική
Βιβλιοπαρουσίαση: Ιάκωβος Καμπανέλλης – Από σκηνής και από πλατείας από τις Εκδόσεις Κέδρος