ΑΛΕΞ / ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ : Κριτική Θεάτρου
της Λητώς Τριανταφυλλίδου και του Πάνου Βλάχου
Σκηνοθεσία: Λητώ Τριανταφυλλίδου
στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
Γράφει η Ντίνα Καρρά
Το «ΑΛΕΞ / ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ» της Λητώς Τριανταφυλλίδου και του Πάνου Βλάχου, στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, ξεκινά από την εξαφάνιση ενός παιδιού και ξεδιπλώνει σταδιακά μια ιστορία που υπερβαίνει τα όρια ενός περιστατικού παιδικής βίας. Σε μία μικρή επαρχιακή πόλη, η αναζήτηση της αλήθειας φέρνει στην επιφάνεια έναν κόσμο γεμάτο σιωπές, φόβο, ενοχή και συνενοχή. Μία ομάδα παιδιών βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σκοτεινής υπόθεσης, ενώ πίσω από τις πράξεις τους διαγράφεται η παρουσία ενός ολόκληρου ενήλικου κόσμου που μοιάζει να έχει αποτύχει να τα προστατεύσει.
Η βία, εδώ, δεν έχει μόνο το πρόσωπο εκείνου που την ασκεί. Έχει και το πρόσωπο εκείνου που την ανέχεται, εκείνου που στρέφει το βλέμμα αλλού, εκείνου που ακούει αλλά δεν παρεμβαίνει. Η παράσταση δε μένει στην καταγγελία του bullying. Αναζητά τις ρίζες του, εκεί όπου η βία παύει να είναι μία μεμονωμένη πράξη και γίνεται τρόπος συμπεριφοράς, γλώσσα εξουσίας, μηχανισμός επιβολής. Τα παιδιά παρουσιάζονται ως καθρέφτες μιας κοινωνίας που μεταδίδει τις δικές της αγριότητες στις επόμενες γενιές. Η παιδική σκληρότητα γεννιέται μέσα σε έναν κόσμο που συχνά αδυνατεί να αναγνωρίσει τη δική του ευθύνη.
Η εξαφάνιση του Άλεξ αποκτά, αυτομάτως, τη διάσταση μιας ευρύτερης αλληγορίας. Το παιδί που εξαφανίστηκε συμβολίζει την αθωότητα που δεν βρήκε καταφύγιο, την φωνή που δεν ακούστηκε, την ευάλωτη ύπαρξη που χάθηκε ανάμεσα στην αδιαφορία και τη σιωπή. Και η μικρή πόλη, με τις κλειστές της πόρτες και τις ανομολόγητες αλήθειες, που προτιμά να διατηρεί την ησυχία της, μετατρέπεται σε μικρογραφία μιας κοινωνίας που γνωρίζει, υποψιάζεται, σχολιάζει, αλλά δυσκολεύεται να κοιτάξει την αλήθεια κατάματα. Το έργο δεν αναζητά απλώς τον ένοχο, αλλά αναμετριέται με την ευθύνη όλων.
Η σκηνοθετική ματιά της Λητώς Τριανταφυλλίδου κινείται ανάμεσα στη μνήμη, την αφήγηση και την αναπαράσταση, αφήνοντας την πραγματικότητα να θρυμματίζεται σε διαφορετικές εκδοχές. Στο παιδικό παιχνίδι, όπου θα έπρεπε να υπάρχει ανεμελιά, εισχωρούν η εξουσία, ο αποκλεισμός και η επιθυμία επιβολής. Η σκηνή γίνεται ένας τόπος αναμέτρησης με όσα συνέβησαν, αλλά και με όσα κανείς δεν θέλησε να θυμάται.
Ιδιαίτερα εύγλωττη είναι η παρουσία των ανήλικων ερμηνευτών, που μετακινούνται ανάμεσα σε διαφορετικούς ρόλους και ηλικίες, σαν να κουβαλούν πάνω τους όχι μόνο τη δική τους ιστορία, αλλά και τα αποτυπώματα ενός κόσμου που προηγήθηκε. Τα παιδιά γίνονται ταυτόχρονα οι φορείς της βίας και οι καθρέφτες εκείνων που τους τη δίδαξαν, καλώντας τον θεατή να δει πίσω από την παιδική μορφή τις συμπεριφορές και τα πρότυπα μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Ο Πάνος Βλάχος, με ευελιξία και εκφραστικότητα, περνά από τη μία ενήλικη μορφή στην άλλη, συνθέτοντας ένα εύστοχο πορτρέτο του κόσμου των μεγάλων. Η ερμηνεία του αναδεικνύει με σαφήνεια τις διαφορετικές όψεις μιας κοινωνίας που άλλοτε κρίνει, άλλοτε αδιαφορεί και άλλοτε γίνεται μέρος του προβλήματος. Η παρουσία του λειτουργεί ως αντίστιξη στην παιδική ηλικία, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από την αναζήτηση ενός μοναδικού ενόχου στην αποκάλυψη μιας ευρύτερης αλυσίδας ευθυνών. Γιατί, η βία δεν βαραίνει μόνο εκείνον που την ασκεί, αλλά και όσους την δικαιολογούν, την ανέχονται ή επιλέγουν να την αγνοούν.
Το σκηνικό της Νίκης Ψυχογιού, με τους γκρίζους τσιμεντένιους όγκους, τις μεταλλικές κατασκευές και την επιβλητική διαγώνια σκάλα, αποπνέει μία αίσθηση ψυχρότητας και εγκλεισμού. Τίποτα δε μοιάζει φιλόξενο. Οι παλιές τηλεοράσεις, σαν θραύσματα μιας παραμορφωμένης μνήμης και το σκοτεινό άνοιγμα στο βάθος ενισχύουν την αίσθηση της απουσίας και του ανείπωτου. Και η σκάλα, με την αμφίσημη πορεία της, μοιάζει να οδηγεί προς την ενηλικίωση, μία ενηλικίωση, όμως, που δεν υπόσχεται απαραίτητα λύτρωση.
Τα φώτα της Ελίζας Αλεξανδροπούλου υπηρετούν τη μετάβαση από το παιχνίδι στην ανάκριση, από την παιδική αθωότητα στην απειλή και από την ανάμνηση στην αναμέτρηση με το παρελθόν. Αντίστοιχα, η μουσική της Αλεξάνδρας Κατερινοπούλου και τα βίντεο του Μάριου Γαμπιεράκη λειτουργούν ως ίχνη μιας μνήμης που παραμένει ανοιχτή, ατελής και βασανιστική. Η κίνηση του Ηλία Χατζηγεωργίου, με ένταση και ακρίβεια, προσδίδει στα σώματα εκφραστική δύναμη και ουσία στην σκηνική αφήγηση.
Στο τέλος, αυτό που μένει δεν είναι μόνο η απώλεια ενός παιδιού, αλλά η οδυνηρή αποκάλυψη ενός κόσμου ενηλίκων, που δεν στάθηκε στο ύψος της ευθύνης του.
Διαβάστε περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση εδώ.
Η προπώληση ξεκίνησε: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/aleks/aleksandros/
Σχετικά άρθρα: