Ρόσμερσχολμ: Κριτική Θεάτρου
Στο «Ρόσμερσχολμ» του Χένρικ Ίψεν, ο Γιάννης Χουβαρδάς, μέσα από τη μετάφραση, διασκευή και σκηνοθεσία του, ξεδιπλώνει ένα σκοτεινό ψυχολογικό δράμα, όπου το παρελθόν στοιχειώνει το παρόν και η επιθυμία για ελευθερία συγκρούεται με την ενοχή, τις κοινωνικές συμβάσεις και τις ανομολόγητες αλήθειες. Ένας κόσμος μυστικών, αντιφάσεων και υπόγειων συγκρούσεων, όπου τίποτα δεν μένει κρυφό για πάντα.
Ο πρώην πάστορας Γιοχάνες Ρόσμερ, έχοντας αποκηρύξει τις θρησκευτικές και συντηρητικές του πεποιθήσεις, ζει με τη Ρεμπέκκα Βεστ, μετά την αυτοκτονία της συζύγου του, Μπεάτα. Η σχέση τους, γεμάτη έλξη και ανομολόγητες ενοχές, δοκιμάζεται από την επιστροφή του παρελθόντος και την αποκάλυψη ενός σκοτεινού μυστικού. Στο σπίτι καταφθάνουν ο Κρολ, αδελφός της Μπεάτα και υπερασπιστής της παράδοσης, ο Μόρτενσγκορ, εκπρόσωπος των προοδευτικών ιδεών, και ο Μπρέντελ, ένας ιδιότυπος ποιητής που πρεσβεύει την ελευθερία από τις κοινωνικές συμβάσεις.
Παρούσα, με τον δικό της ξεχωριστό τρόπο, είναι και η οικονόμος του σπιτιού, άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μνήμη της νεκρής οικοδέσποινας. Μέσα από τις συγκρούσεις, τις αντιφάσεις και τις αποκαλύψεις των έξι προσώπων, ξεδιπλώνεται ένα σκοτεινό δράμα, όπου η αλήθεια, η ενοχή και η επιθυμία περιπλέκονται αξεδιάλυτα.

Για τον Ίψεν, η σύγκρουση δεν περιορίζεται στην αναμέτρηση παλιών και νέων ιδεών, αλλά επεκτείνεται στα όρια της ανθρώπινης ελευθερίας και στις αντιφάσεις της ηθικής συνείδησης. Ο Κρολ και ο Μόρτενσγκορ, εκπρόσωποι αντίθετων κόσμων, αποκαλύπτουν πως πίσω από τις ιδεολογικές βεβαιότητες συχνά κρύβονται προσωπικές επιδιώξεις και ανάγκες επιβολής.
Το πατρικό σπίτι του Ρόσμερ γίνεται ένας τόπος εγκλωβισμού, όπου η μνήμη της Μπεάτα εξακολουθεί να στοιχειώνει τους ζωντανούς. Τα λευκά άλογα προμηνύουν τον θάνατο και υπογραμμίζουν τη μοιραία επιστροφή της ενοχής και των απωθημένων. Η επιθυμία για μία νέα ζωή προσκρούει διαρκώς στο βάρος της μνήμης, της ευθύνης και της ενοχής.
Ο Γιάννης Χουβαρδάς απομακρύνεται από τον ρεαλισμό και οδηγεί το έργο σε μία πιο υπαινικτική, ονειρική σκηνική γραφή. Με τη διασκευή του συμπυκνώνει τη δράση σε έναν περιορισμένο χώρο, μετατρέποντάς τον σε πεδίο ψυχολογικής έντασης και εσωτερικών συγκρούσεων. Η σκηνοθεσία του κινείται ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό, όπου η μνήμη, οι ενοχές και οι ανομολόγητες επιθυμίες αποκτούν σκηνική υπόσταση. Έτσι, η εξωτερική δράση υποχωρεί και αναδεικνύεται ο αθέατος κόσμος των ηρώων.

Η σκηνογραφία της Εύας Μανιδάκη υπηρετεί αυτή τη δραματουργική πρόθεση, αναπαριστώντας ένα αστικό σαλόνι, που σταδιακά αποκτά την αίσθηση ενός κλειστού και ασφυκτικού κόσμου, μέσα στον οποίο κινούνται οι ήρωες. Το παράθυρο, με τις προβολές του Παντελή Μάκκα, δημιουργεί μία ενδιαφέρουσα σύνδεση με τον έξω κόσμο, ενώ οι φωτισμοί των Τάσου Παλαιορούτα και Ιωάννας Αθανασίου ενισχύουν τη σκοτεινή ατμόσφαιρα και τις συναισθηματικές μεταπτώσεις των προσώπων. Η μουσική του Φώτη Σιώτα προσθέτει μία διακριτική αίσθηση μυστηρίου και ανησυχίας, ενώ τα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη συμπληρώνουν τη σκηνική ταυτότητα των ηρώων.
Ο Αργύρης Ξάφης αποδίδει τον Ρόσμερ με εσωτερικότητα και ευαισθησία, σκιαγραφώντας έναν άνθρωπο εύθραυστο, αμφίθυμο και βαθιά βασανισμένο από τις ενοχές του, που παλεύει ανάμεσα στις ιδεολογικές του αναζητήσεις και στα προσωπικά του αδιέξοδα.
Η Ηρώ Μπέζου προσεγγίζει τη Ρεμπέκκα με δυναμισμό και εσωτερική ένταση, αναδεικνύοντας μία γυναίκα ανεξάρτητη, τολμηρή και χειραφετημένη, αλλά ταυτόχρονα αινιγματική και ευάλωτη. Μία σύνθετη προσωπικότητα, που πίσω από την αποφασιστικότητα και την επιθυμία για ελευθερία κρύβει τις ενοχές και τις αντιφάσεις που τη βασανίζουν.

Ο Γιάννης Χαρίσης, ως Κρολ, εκφράζει την ακαμψία της παράδοσης και την ανάγκη διατήρησης της ηθικής τάξης, ενώ ο Σίμος Κακάλας, ως Μόρτενσγκορ, φωτίζει τις αντιφάσεις του προοδευτικού λόγου, πίσω από τον οποίο μπορεί να κρύβονται φιλοδοξίες και πολιτικοί υπολογισμοί.
Ο Γιώργος Γλάστρας, ως Μπρέντελ, προσδίδει στον ρόλο εκκεντρικότητα και ποιητική διάθεση, αποδίδοντας έναν αντισυμβατικό, ανήσυχο χαρακτήρα, που εκφράζει την ανάγκη για ελευθερία και υπέρβαση των κοινωνικών περιορισμών.

Η Άντζελα Μπρούσκου, ως οικονόμος, αποκτά ιδιαίτερη συμβολική σημασία, καθώς η παρουσία της συνδέεται με τη μνήμη της Μπεάτα, διατηρώντας διαρκώς αισθητή τη σκιά της μέσα στο σπίτι.
Στο «Ρόσμερσχολμ» σε σκηνοθεσία Χουβαρδά, η σιωπή γίνεται ψίθυρος, το παρελθόν σκιά, η επιθυμία και η ενοχή χορεύουν πάνω από τα συντρίμμια της αλήθειας και της ελευθερίας. Πολύ ιδιαίτερη παράσταση!


