Μάρω Γκόρτσου: Συνέντευξη
Η Ήμερη
του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι
Σκηνοθεσία: Δανάη Καρούμπη και Ανθή Κολέση
Θέατρο Σφενδόνη
Επιμέλεια Συνέντευξης: Ελπινίκη Νίνου
Το Παλκοσένικο έχει σήμερα τη χαρά να φιλοξενεί στη συντροφιά του την ηθοποιό Μάρω Γκόρτσου και να κουβεντιάζει μαζί της με αφορμή την παράσταση “Η Ήμερη” του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι στην οποία πρωταγωνιστεί και που ανεβαίνει κάθε Δευτέρα και Τρίτη στο Θέατρο Σφενδόνη.

Η «Ήμερη» επιστρέφει για δεύτερη χρονιά, έχοντας ήδη συναντήσει το κοινό και αποσπάσει πολύ θετικές κριτικές. Πώς είναι να επιστρέφεις σε έναν τόσο απαιτητικό σκηνικό κόσμο; Τον βρίσκεις όπως τον άφησες ή ανακαλύπτεις πράγματα που δεν είχες δει την πρώτη φορά;
Σίγουρα, επιστρέφοντας για δεύτερη χρονιά, ανακαλύπτεις περισσότερα πράγματα. Έχοντας ήδη δουλέψει το έργο και έχοντας αποκτήσει πλέον μια απόσταση από αυτό, επιστρέφεις με πιο καθαρό μυαλό και μπορείς να προσεγγίσεις το κείμενο σε μεγαλύτερο βάθος.
Η εμπειρία που σου έχει αφήσει η προηγούμενη χρονιά έρχεται να συναντήσει τα νέα ερεθίσματα που δέχεσαι και να δημιουργήσει καινούργιες διαδρομές. Ανακαλύπτεις ότι τα πράγματα μπορούν να ειπωθούν διαφορετικά, να αποκτήσουν περισσότερο χώρο. Κι εσύ ο ίδιος είσαι πλέον πιο έτοιμος να δοκιμάσεις, να αφεθείς στη στιγμή και να ακολουθήσεις όσα αυτή μπορεί να σου αποκαλύψει.
Αν υπάρχει κάτι που συνειδητοποίησα επιστρέφοντας για δεύτερη χρονιά, είναι ότι άρχισα να αναπνέω πραγματικά μέσα σε αυτόν τον κόσμο. Δεν σημαίνει ότι τον γνωρίζω πλέον καλύτερα ή ότι έχω βρει τις απαντήσεις. Αντίθετα, αισθάνομαι πιο ελεύθερη να παραμένω σε μια διαρκή αναζήτηση, να εμπιστεύομαι περισσότερο τη στιγμή και να επιτρέπω στα πράγματα να συμβαίνουν, χωρίς να προσπαθώ να τους δώσω εκ των προτέρων μια συγκεκριμένη μορφή.
Αυτό που με εντυπωσίασε ιδιαίτερα στην παράσταση ήταν η επιλογή να μοιραστεί ένας βαθιά προσωπικός, σχεδόν παραληρηματικός μονόλογος σε έξι διαφορετικές φωνές. Και μάλιστα τόσο οργανικά, ώστε να μοιάζει σαν να γράφτηκε εξαρχής έτσι. Πώς προέκυψε αυτή η πολυφωνία στην πρόβα; Πώς δουλέψατε ώστε έξι διαφορετικές προσωπικότητες να αφηγούνται μία ιστορία, χωρίς να χάνεται η ενότητά της;
Να πω την αλήθεια, ούτε εμείς οι ίδιοι ξέραμε πώς να το αντιμετωπίσουμε αυτό. Δοκιμάσαμε πολλά πράγματα, κάναμε αυτοσχεδιασμούς και διαβάζαμε ξανά και ξανά το κείμενο όλοι μαζί, κάναμε “ασκήσεις”, μέχρι που κάποια στιγμή προέκυψε η ανάγκη τα πράγματα να γίνουν πιο συγκεκριμένα. Σιγά σιγά ανακαλύπταμε και εμείς, μέσα από τις πρόβες, πόσο διαφορετικοί είμαστε μεταξύ μας και σκεφτόμασταν πώς θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε αυτή τη διαφορετικότητα μέσα στο έργο. Με λίγα λόγια, δοκιμάζαμε, δουλεύαμε και προχωρούσαμε ένα βήμα τη φορά, χωρίς να ξέρουμε ποιο ακριβώς θα ήταν το επόμενο.
Παρακολουθώντας την παράσταση, είχα την αίσθηση ότι βρισκόμαστε μέσα στη μνήμη του αφηγητή. Σε έναν κόσμο όπου η πραγματικότητα μπλέκεται με τη φαντασία, όπου τα γεγονότα δεν επιστρέφουν όπως ακριβώς συνέβησαν, αλλά όπως τα θυμόμαστε ή όπως θέλουμε να τα θυμόμαστε. Εσύ πώς προσεγγίζεις υποκριτικά αυτή τη ρευστή σχέση ανάμεσα στο βίωμα, την ανάμνηση και τη φαντασία;
Νομίζω ότι αυτό που ασυνείδητα επιλέγω είναι να αντιμετωπίζω τα πράγματα όπως ακριβώς είναι γραμμένα. Αν, για παράδειγμα, σε έναν μονόλογο ο αφηγητής λέει ότι έτσι έχουν τα πράγματα, εκείνη τη στιγμή για μένα έτσι έχουν. Ακόμη κι αν γνωρίζω ότι λίγο αργότερα μπορεί να το αναιρέσει ή να θυμηθεί κάτι εντελώς διαφορετικό. Άλλωστε, έτσι λειτουργεί και η ανθρώπινη μνήμη. Μπορεί τη μία στιγμή να θυμόμαστε κάτι με απόλυτη βεβαιότητα και την επόμενη να το ανακαλούμε εντελώς διαφορετικά.
Φυσικά, στη φαντασία μου μπορώ να δημιουργήσω πολλές εκδοχές για το πώς συνέβησαν τα πράγματα, για το τι ισχύει και τι όχι. Όμως, όλες αυτές οι εκδοχές αποτελούν μέρος μιας αναζήτησης και όχι μια προσπάθεια να καταλήξω σε κάποια απάντηση.
Έτσι, όσο ο χαρακτήρας μοιάζει να χάνει τον προσανατολισμό του μέσα σε όσα θυμάται και αφηγείται, προσπαθώ κι εγώ να ακολουθήσω αυτή τη διαδρομή. Να μπερδευτώ μαζί του, είτε ως αφηγήτρια είτε ως ρόλος, και τελικά, ως ηθοποιός, να αφεθώ τόσο πολύ μέσα σε αυτή τη συνθήκη, ώστε να μη γνωρίζω ούτε εγώ η ίδια πού θα με οδηγήσει, ακόμη κι αν έχω διαβάσει το έργο και γνωρίζω την κατάληξή του.
Νομίζω πως αυτή είναι και μία από τις πιο ενδιαφέρουσες διαδρομές της δουλειάς μας: να περνάς από την πολλή ανάλυση, από το διάβασμα λέξη προς λέξη, από την ανάγκη να καταλάβεις τι σημαίνει κάτι, γιατί λέγεται, πώς και από ποιον, σε μια κατάσταση όπου τελικά καλείσαι να μην ξέρεις τίποτα. Να μπορείς να συναντάς κάθε φορά το έργο σαν να συμβαίνει για πρώτη φορά.
Ο αφηγητής προσπαθεί να καταλάβει γιατί αυτοκτόνησε η γυναίκα του. Όμως όσο μιλάει, τόσο περισσότερο αποκαλύπτει τον εαυτό του. Πιστεύεις ότι αναζητά πραγματικά την αλήθεια ή προσπαθεί κυρίως να κατασκευάσει μια αφήγηση μέσα στην οποία θα μπορέσει να αντέξει την ενοχή του;
Σίγουρα, μια αυτοκτονία σε κάνει να αναρωτιέσαι αν φταις, αν υπήρξε κάποιο σημάδι που δεν είδες. Νομίζω ότι μια αυτοκτονία στοιχειώνει τους ανθρώπους που μένουν πίσω. Αυτό πιστεύω ότι συμβαίνει και με τον ήρωά μας. Αναρωτιέται για τα πράγματα, για το πώς έφτασαν ως εδώ, αν υπήρξε κάτι που δεν είδε, κάτι που δεν έκανε. Προσπαθεί, μέσα από αυτές τις ερωτήσεις, να φτάσει στην αλήθεια. Αλλά τελικά, ποια είναι η αλήθεια; Ούτε ο ίδιος μπορεί να την καταλάβει, ούτε κι εμείς.
Νομίζω ότι κανείς δεν μπορεί να δώσει μια ξεκάθαρη απάντηση και αυτό είναι που κάνει το κείμενο τόσο εξαιρετικό. Έχει ενδιαφέρον ότι ο Ντοστογιέφσκι επηρεάστηκε και από τα γεγονότα της εποχής του. Τον απασχολούσε ιδιαίτερα το φαινόμενο των αυτοκτονιών, το οποίο σχολίαζε συχνά στο «Ημερολόγιο ενός συγγραφέα», ένα περιοδικό που εξέδιδε ο ίδιος.
Τον Οκτώβριο του 1876 έγραψε ένα κείμενο με τίτλο «Δύο αυτοκτονίες», στο οποίο αναφέρεται σε δύο πραγματικές περιπτώσεις γυναικών που έβαλαν τέλος στη ζωή τους. Η μία από αυτές, μια νεαρή φτωχή μοδίστρα που αυτοκτόνησε κρατώντας μια εικόνα στα χέρια της, αποτέλεσε την αφορμή για τη συγγραφή της «Ήμερης».

Η γυναίκα του έργου χαρακτηρίζεται «ήμερη», αλλά δεν είναι απαραίτητα υποταγμένη. Υπάρχει μέσα της περηφάνια, αντίσταση, ίσως και μια μορφή εξέγερσης. Πώς αντιλαμβάνεσαι εσύ αυτή τη γυναίκα; Και πόσο διαφορετικά μπορεί να τη διαβάσει μια νέα γυναίκα σήμερα, σχεδόν 150 χρόνια μετά τη συγγραφή του έργου;
Η Ήμερη, όπως μαρτυρά και ο τίτλος του έργου μας, σημαίνει την πράα, εκείνη που δεν φέρει αντίσταση, που δεν αγριεύει. Για μένα, όπως την έχω στο μυαλό μου μέσα από το έργο, είναι ένας άνθρωπος που έχει, ας πούμε, εξημερωθεί. Όπως συμβαίνει με τα ζώα, που οι άνθρωποι τα πήραν από την άγρια φύση και τα έμαθαν να υπακούν, έτσι αισθάνομαι ότι συνέβη και με αυτή τη γυναίκα. Η ζωή την έκανε ήμερη. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει μέσα της αντίσταση, περηφάνια ή επιθυμία για ελευθερία.
Έχασε τους γονείς της σε νεαρή ηλικια, μεγάλωσε με τις θείες της, οι οποίες την είχαν ουσιαστικά ως δούλα, και στη συνέχεια παντρεύτηκε έναν άντρα πολύ μεγαλύτερό της, ο οποίος ήθελε κι εκείνος να τη διαμορφώσει, όπως λέει και το ίδιο το κείμενο. Υπάρχει μια εικόνα που έχω πάντα στο μυαλό μου όταν σκέφτομαι αυτή τη γυναίκα: ο ελέφαντας που είναι δεμένος από μικρός με ένα μικρό πασαλάκι. Όταν μεγαλώσει, έχει πια τη δύναμη να το σπάσει, αλλά δεν το κάνει ποτέ, γιατί έχει μάθει από τότε που ήταν μικρός ότι δεν μπορεί να ελευθερωθεί. Κάπως έτσι φαντάζομαι και την Ήμερη.
Δεν είναι ότι δεν έχει τη δύναμη να αντισταθεί, αλλά ότι έχει μάθει πως δεν μπορεί. Έχει εσωτερικεύσει τα όρια που της επέβαλαν οι άλλοι.Υπάρχει, μάλιστα, μια φράση στο κείμενο που με απασχολεί ιδιαίτερα: «η ήμερη φύση της». Αναρωτιέμαι αν τελικά κάποιος γεννιέται με αυτή τη φύση ή αν είναι οι συνθήκες της ζωής που τον κάνουν να γίνει έτσι. Όσο για το πώς μπορεί να δει μια νέα γυναίκα σήμερα την Ήμερη, νομίζω ότι με μια πρώτη, επιφανειακή ματιά ίσως να μη συνδεθεί εύκολα μαζί της.
Αν όμως σταθούμε λίγο περισσότερο και σκεφτούμε την ιστορία της, πιστεύω ότι θα ανακαλύψουμε πως η Ήμερη θα μπορούσε να είναι οποιαδήποτε γυναίκα σήμερα. Ίσως η κυρία που μένει απέναντι στην πολυκατοικία μας, η μητέρα ενός φίλου, μια θεία μας, η γυναίκα στο περίπτερο, μια γιατρός ή μια ηθοποιός. Το λέω αυτό γιατί ακόμη και σήμερα πολλές γυναίκες παραμένουν «ήμερες» μέσα στο σπίτι τους, στη δουλειά τους, στις σχέσεις τους, απέναντι στον κοινωνικό τους περίγυρο, στον καθωσπρεπισμό και στις ταμπέλες που τους επιβάλλονται.
Και σίγουρα υπάρχουν πολλές ιστορίες, αντίστοιχες με εκείνη του έργου μας, που εκτυλίσσονται αυτή τη στιγμή σε χωριά, σε άλλες χώρες, πίσω από κλειστές πόρτες.Είμαι σίγουρη πως, αν κοιτάξουμε γύρω μας λίγο πιο προσεκτικά, θα παρατηρήσουμε πολλές τέτοιες γυναίκες, ακόμη κι αν ζούμε σε μια κοινωνία που θεωρούμε πιο «προχωρημένη». Η ελευθερία κάθε ανθρώπου, ανεξαρτήτως φύλου, θα έπρεπε να είναι αυτονόητη, αλλά δυστυχώς δεν είναι.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι κάποιος που θα δει την παράσταση ή θα διαβάσει το έργο μπορεί να αναγνωρίσει σε αυτήν κάτι από τον εαυτό του ή να δει ένα κομμάτι του σήμερα μέσα στο τότε. Και αυτός είναι ένας από τους λόγους που τέτοια έργα παραμένουν διαχρονικά.
Στο σκηνοθετικό σημείωμα της παράστασης υπάρχει η πρόθεση να μη δοθεί μια οριστική απάντηση για την πράξη της ηρωίδας. Είναι δύσκολο για έναν ηθοποιό να υπηρετεί μια ιστορία χωρίς να προσπαθεί να την εξηγήσει; Να αποδέχεται, δηλαδή, ότι ορισμένα ανθρώπινα ερωτήματα θα παραμείνουν αναπάντητα;
Πιστεύω πως η ζωή είναι γεμάτη αναπάντητα ερωτήματα και το θέατρο καλείται να μιμηθεί τη ζωή. Άρα κι εμείς, ως ηθοποιοί, δεν χρειάζεται να δίνουμε απαντήσεις για τα πάντα. Αυτό σίγουρα κάνει τη δουλειά μας πιο δύσκολη, αλλά ποιος είπε ότι η δουλειά του ηθοποιού είναι εύκολη;
Πιστεύω πως μέσα από αυτά τα αναπάντητα ερωτήματα ανοίγεται ένας τεράστιος φαντασιακός χώρος, μέσα στον οποίο ο θεατής μπορεί να εισέλθει, να γίνει με έναν τρόπο μέρος της παράστασης και, τελικά, να φύγει με ερωτήματα αντί για απαντήσεις. Να αναρωτηθεί. Αυτό είναι το στοίχημα. Αν επιλέξει να δώσει ο ίδιος μια απάντηση, αυτό είναι στο χέρι του κάθε θεατή. Ωστόσο, για να φτάσει σε ένα δικό του συμπέρασμα, θα έχει ήδη διανύσει μια διαδρομή γεμάτη ερωτήματα, αμφιβολίες και σκέψεις. Και νομίζω πως αυτό από μόνο του είναι ένα κέρδος.
Θα ήθελα να σταθούμε λίγο στη διαδικασία της πρόβας. Όταν έχεις απέναντί σου ένα τόσο πυκνό λογοτεχνικό κείμενο, από πού ξεκινάς; Από τη νοηματική ανάλυση, από το σώμα, από τη σχέση με τους άλλους ηθοποιούς; Ποιο είναι το δικό σου κλειδί για να μετατρέψεις τη λογοτεχνία σε ζωντανή σκηνική πράξη;
Νομίζω ότι για μένα η διαδικασία ξεκινάει από την παρατήρηση και την ανάγκη να ανακαλύψω τις λέξεις. Οπότε διαβάζω συνέχεια το κείμενο και κάθε φορά ανακαλύπτω και κάτι καινούργιο κάτι που δεν μπόρεσα να δω την τελευταία φορά σε ένα τόσο πυκνό λογοτεχνικό κείμενο. Αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην αρχή αλλά καθόλη τη διάρκεια των προβών ακόμα και τον παραστάσεων καθώς αυτή η διαδικασία δεν σταματάει ποτέ για αυτό και είναι πολύ ενδιαφέρον η δεύτερη ή η τρίτη χρονιά για την ίδια παράσταση.
Από την άλλη, για μένα το σώμα είναι εξίσου σημαντικό. Έχω κάνει χορό όλα τα χρόνια της ζωής μου και νομίζω ότι αυτό έχει επηρεάσει πολύ τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι την υποκριτική. Το σώμα έχει μνήμη, σκέψη και δική του γλώσσα. Δεν είναι απλώς ένα μέσο που συνοδεύει τον λόγο. Μπορεί να αποκαλύψει πράγματα που δεν λέγονται, να εκφράσει μια εσωτερική κατάσταση ακόμα και να έρθει σε αντίθεση με αυτό που ακούγεται.
Το σώμα είναι άμεσα συνδεδεμένο και με την αναπνοή που τη θεωρώ πολύ σημαντική. Αν δεν αναπνέεις και είσαι σφιγμένος δεν επιτρέπεις να συμβούν τα πράγματα. Δεν μπορείς να ελευθερωθείς από όλα τα τεχνικά και να υπάρχεις πραγματικά στη στιγμή.
Στη συνέχεια έρχεται η σχέση με τους άλλους ηθοποιούς. Γιατί τίποτα δεν μπορεί να παραμείνει ζωντανό αν δεν υπάρχει πραγματική επικοινωνία επί σκηνής. Πρέπει να είσαι ανοιχτός σε αυτό που σου συμβαίνει εκείνη τη στιγμή, να ακούς, να παρατηρείς και να αφήνεις τα πράγματα να σε επηρεάσουν. Δεν ξέρω αν υπάρχει ένα συγκεκριμένο κλειδί. Νομίζω ότι αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι να μην εγκλωβίζομαι σε μια συγκεκριμένη ερμηνεία του κειμένου. Να αφήνω χώρο ακόμα και σε πράγματα που μπορεί να μην καταλαβαίνω να συμβούν.

Ως νέα ηθοποιός, τι είναι αυτό που αναζητάς σήμερα στο θέατρο; Έναν ρόλο που θα σε δοκιμάσει, έναν σκηνοθέτη με ιδιαίτερη ματιά, μια ομάδα με κοινή καλλιτεχνική γλώσσα ή ένα έργο που θέτει ερωτήματα που σε απασχολούν προσωπικά;
Όλα αυτά μαζί, αν γίνεται! Χαχαχα. Θεωρώ πως όλα όσα αναφέρετε είναι σημαντικά και σίγουρα θα τα ήθελα. Αισθάνομαι, μάλιστα, τυχερή, γιατί μέχρι στιγμής, σε κάθε δουλειά που έχω κάνει, έχω συναντήσει πολλά από αυτά τα στοιχεία, αν όχι και όλα μαζί.Αυτό που αναζητώ, όμως, κάθε φορά και που για μένα είναι ίσως το πιο σημαντικό, είναι ένα όμορφο περιβάλλον συνεργασίας. Νομίζω πως είναι πλέον η στιγμή να καταλάβουμε ότι για να δημιουργήσουμε και να υπάρξουμε δεν χρειάζεται να πληγώνουμε ο ένας τον άλλον, αλλά να μπορούμε να αγαπάμε και να στηρίζουμε ο ένας τον άλλον.
Για μένα έχει μεγάλη σημασία να πηγαίνω στη δουλειά μου και να αισθάνομαι καλά, γιατί πιστεύω πως αυτό είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορώ να κάνω και τη δουλειά μου καλά. Κανένας άνθρωπος δεν αξίζει να φοβάται να πάει στη δουλειά του ή να βιώνει μια καθημερινότητα που τον φθείρει ψυχολογικά. Πιστεύω πως η δημιουργία χρειάζεται ελευθερία, εμπιστοσύνη και ασφάλεια. Δεν χρειάζεται να υποφέρουμε για να κάνουμε κάτι ουσιαστικό. Και αυτό θα έπρεπε να ισχύει για όλα τα εργασιακά περιβάλλοντα όχι μόνο στην τέχνη.
Ο Ντοστογιέφσκι γράφει για την τραγική αδυναμία μας να κατανοήσουμε πραγματικά τον άλλον. Το θέατρο, αντίθετα, μας καλεί διαρκώς να μπούμε στη θέση κάποιου άλλου. Πιστεύεις ότι η υποκριτική σε έχει κάνει πιο ικανή να κατανοείς τους ανθρώπους ή, αντιθέτως, σου έχει αποκαλύψει πόσο ανεξάντλητα ακατανόητοι μπορούμε να είμαστε;
Πιστεύω πολύ στην ενσυναίσθηση. Θεωρώ ότι κάποιοι άνθρωποι έχουν από τη φύση τους μεγαλύτερη ικανότητα να μπουν στη θέση του άλλου, ενώ κάποιοι άλλοι δυσκολεύονται περισσότερο. Σίγουρα, μέσα από την υποκριτική μπορείς να καλλιεργήσεις και να εξελίξεις αυτή την ικανότητα. Καλείσαι διαρκώς να προσεγγίσεις ανθρώπους που μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις, βιώματα, αξίες και ηθικούς κώδικες από τους δικούς σου.
Να προσπαθήσεις να καταλάβεις όχι μόνο τι κάνουν, αλλά και τι τους οδηγεί να το κάνουν.Ωστόσο, πιστεύω ότι η ενσυναίσθηση είναι και θέμα επιλογής. Χρειάζεται να είσαι πρόθυμος να αφήσεις για λίγο στην άκρη τις δικές σου βεβαιότητες, να μην κρίνεις αμέσως και να δώσεις χώρο σε κάτι που ίσως σου είναι ξένο ή ακόμα και αντίθετο από όσα πιστεύεις.
Ένα από τα πράγματα που μου έχει προσφέρει η υποκριτική: να συνειδητοποιήσω ότι ένας άνθρωπος δεν εξαντλείται ποτέ σε μία μόνο ερμηνεία. Όσο περισσότερο προσπαθείς να τον κατανοήσεις, τόσο περισσότερες πλευρές του ανακαλύπτεις. Και ίσως να μην μπορέσουμε ποτέ να κατανοήσουμε ολοκληρωτικά έναν άλλον άνθρωπο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε να προσπαθούμε. Έτσι υπάρχει μια συνεχής αναζήτηση. Το οποίο είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο για την υποκριτική όσο και για τη ζωή την ίδια.
Σε μια προηγούμενη συνέντευξή σου είχες πει κάτι που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση: ότι από μικρή παρακολουθούσες ξανά και ξανά τις ίδιες ερμηνείες, προσπαθώντας να καταλάβεις πότε ένας ηθοποιός παίρνει ανάσα, πώς τονίζει μια λέξη, πώς πετυχαίνει μια συγκεκριμένη στιγμή. Είναι μια σχεδόν επιστημονική παρατήρηση της υποκριτικής. Σήμερα, όταν βρίσκεσαι εσύ στη σκηνή, πόσο συνειδητά χρησιμοποιείς αυτή την παρατήρηση; Και πότε έρχεται η στιγμή που πρέπει να εγκαταλείψεις την ανάλυση και απλώς να υπάρξεις μέσα στον ρόλο;
Είναι κάτι που έχει γίνει μέρος της καθημερινότητάς μου, αυτή η παρατήρηση. Προσπαθώ να την κουβαλάω μαζί μου και στις πρόβες, παρατηρώντας κυρίως τους συναδέλφους μου. Νομίζω πως είναι πιο εύκολο να παρατηρήσεις κάτι που βρίσκεται έξω από εσένα και στη συνέχεια να δουλέψεις με αυτό. Να δεις, δηλαδή, τι σου δίνει ο απέναντί σου και πώς μπορείς να το μετατρέψεις σε κάτι χρήσιμο για τον δικό σου ρόλο. Πώς θα απαντήσεις σε αυτό, πώς θα αντιδράσεις, τι θα σου γεννήσει.
Για μένα, εκεί ολοκληρώνεται αυτού του είδους η παρατήρηση, στην πρόβα. Όταν βρίσκομαι στη σκηνή, ελπίζω πως όλη η δουλειά που έχει προηγηθεί θα είναι εκεί. Προσπαθώ να εμπιστευτώ τις επιλογές μου και να αφεθώ στη στιγμή. Να αναπνέω, να είμαι ανοιχτή στα ερεθίσματα, να ακούω πραγματικά τον άλλον και να αφήνω χώρο σε αυτό που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή.
Η παρατήρηση αυτή επανέρχεται όταν ξεκινούν οι πρόβες μιας νέας παράστασης. Τότε αναρωτιέμαι τι έχει αλλάξει μέσα μου, τι μου έχει αφήσει η προηγούμενη παράσταση και τι μου έχει μάθει.

Αν μπορούσες να απευθύνεις μία και μόνο ερώτηση στην «Ήμερη» του Ντοστογιέφσκι, τι θα τη ρωτούσες;
Άραγε αξίζει;
Διαβάστε περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση εδώ.
Προπώληση: Η Ήμερη | Εισιτήρια online! | More.com
Σχετικά Άρθρα:
Συνέντευξη: Έξι φωνές για τον Μπόρκμαν


